ನಾಡಹಬ್ಬ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವವಲ್ಲ, ಅದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕ. ಪ್ರತಿವರ್ಷದಂತೆ ಈ ವರ್ಷವೂ 2026ರ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಅರಮನೆ ನಗರಿ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿದೆ. ದಸರಾ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ 'ಗಜಪಡೆ'ಯ ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಇದೀಗ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖವಾಗಿದೆ. ದಸರಾ ಆನೆಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆಯ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ.
ದಸರಾ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಆನೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೈಸೂರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಆನೆ ಶಿಬಿರಗಳಾದ ಮತ್ತಿಗೋಡು, ದುಬಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಮಾಪುರ ಶಿಬಿರಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ಹ ಆನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ದಸರಾ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಅಣಿಗೊಳಿಸುವುದು ಇಲಾಖೆಯ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಬಾರಿ ದಸರಾ ಆನೆಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆನೆಗಳ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಜಂಬೂ ಸವಾರಿಯ ಶಬ್ದದ ನಡುವೆ ಬೆದರದೆ ನಡೆಯಬಲ್ಲ ಆನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ: ಗಜಪಡೆಯ ದೈಹಿಕ ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆ
ದಸರಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಆನೆಗಳು ಬರೋಬ್ಬರಿ 5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದವರೆಗೆ ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಮೈಸೂರು ಉಪ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬಾರಿ ಆನೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡಗಳು ಆನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ:
ದೈಹಿಕ ತಪಾಸಣೆ: ಆನೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಓಡಾಟದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಹೃದಯದ ತಪಾಸಣೆ: ಜಂಬೂ ಸವಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಹೃದಯದ ಬಡಿತ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ತಪಾಸಣೆ: ದಸರಾ ಆನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಣ್ಣು ಆನೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಅವು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಜ್ಞರು ವಿಶೇಷ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ವೇಳೆಗೆ ದಸರಾ ಆನೆಗಳು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 20 ದಿನಗಳ ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಆನೆಗಳು ದಸರಾ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಮಿಸಲಿವೆ. ಆದರೂ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಆನೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಗಜಪಡೆಯ ಬದುಕು: ಆನೆ ಶಿಬಿರಗಳಿಂದ ಅರಮನೆ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ
ರಾಮಾಪುರ, ಮತ್ತಿಗೋಡು ಮತ್ತು ದುಬಾರೆ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಗಳಿಗೆ ದಸರಾ ಸಮಯವು ವಿಶೇಷವಾದದ್ದು. ಅಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಆನೆಗಳು, ಮೈಸೂರಿನ ನಗರದ ಶಬ್ದ, ಜನಸಂದಣಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು 'ತರಬೇತಿ' ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾವುತರು ಮತ್ತು ಕಾವಾಡಿಗಳು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು, ಅವುಗಳ ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರಕ್ರಮವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮನವಿ
ದಸರಾ ಆನೆಗಳು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವುಗಳ ತರಬೇತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಆನೆಗಳ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಾರದೆಂದು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆನೆಗಳ ದೈನಂದಿನ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಕರ್ತವ್ಯ.
ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಭರವಸೆ
ಮೈಸೂರು ಉಪ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ದಸರಾ ಆನೆಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಾಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವವರೆಗೂ ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಆನೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಬಾರಿಯೂ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿಯು ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿದೆ," ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
2026ರ ಮೈಸೂರು ದಸರಾವು ಗಜಪಡೆಯ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವೈಭವದಿಂದ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು, ಆನೆಗಳ ವಿಶೇಷ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಮಾವುತರ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮವು ಈ ಬಾರಿಯ ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿಸಲಿದೆ.
