ನಾಡಹಬ್ಬ ಮೈಸೂರು ದಸರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಕಂಬಳ ಕ್ರೀಡೆಯ ಆಯೋಜನೆಯು ವಿವಾದದ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹಚ್ಚಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಮೈಸೂರಿನ ವಿವಿಧ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ಒಕ್ಕೊರಲಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯ: ಕಂಬಳವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ
ಇಲ್ಲಿನ ಜಲದರ್ಶಿನಿ ಅತಿಥಿಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಹಲವು ಚಿಂತಕರು, ರೈತ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ದಸರಾ ಎಂಬುದು ಮೈಸೂರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಕಂಬಳದಂತಹ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕ್ರೀಡೆಯ ಆಯೋಜನೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಇದರ ಸಾಧಕ-ಬಾಧಕಗಳನ್ನು ಜನರ ಮುಂದಿಡಲು ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ‘ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿ’ಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಭೆ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.
ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು: ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿವಾದ
ರಾಜ್ಯ ರೈತ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಡಗಲಪುರ ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರು ದಸರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು. "ಕಂಬಳವು ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದೀಯ ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಿದೆ. ಅದನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಮೈಸೂರಿನ ದಸರಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಲು ನಾವು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಅವರು ಗುಡುಗಿದರು.
ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞ ಪ್ರೊ. ಎನ್.ಎಸ್. ರಂಗರಾಜು ಅವರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದರು. "ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ದಸರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳದ ಉಲ್ಲೇಖವೇ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಪರಂಪರೆಗೆ ಇಲ್ಲದ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇನಿದೆ?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಬೇರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇರುತ್ತಿರುವುದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಭಾನುಮೋಹನ್ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಆತಂಕ
ಕೇವಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿರೋಧವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪರಿಸರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಕಂಬಳದ ಆಯೋಜನೆ ಮೈಸೂರಿನ ಪಾಲಿಗೆ ಮಾರಕ ಎಂದು ಹೋರಾಟಗಾರರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು" ಸಂಘಟನೆಯ ಪರಶುರಾಮೇಗೌಡ ಮಾತನಾಡಿ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬರಗಾಲದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. "ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ, ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಸರು ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದು ಅಕ್ಷಮ್ಯ. ಮೈಸೂರು ನಾಗರಿಕರು ಇಂತಹ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು," ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
ಇದೇ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾನುಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರು, "ಇಂದು ಕಂಬಳಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರೆ, ಮುಂದೆ ಹೋರಿ ಓಟ, ಎತ್ತಿನಬಂಡಿ ರೇಸ್ ಎಂದು ದಸರಾದ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬದಲಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ," ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ
ನಿವೃತ್ತ ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಎಸ್.ಜಿ. ಒಂಬತ್ಕೆರೆ ಅವರು, ಕಂಬಳಕ್ಕಾಗಿ ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ರೈತ ಮುಖಂಡ ಮಂಜು ಕಿರಣ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಗಣ್ಯರು ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ ಪ್ರೊ. ನಿರಂಜನಾರಾಧ್ಯ, ಕನ್ನಡ ಪರ ಹೋರಾಟಗಾರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮಿತ್ರ, ಟೀಮ್ ಮೈಸೂರಿನ ಗೋಪಾಲ್ ಗೋವರ್ಧನ್, ಪ್ರಗತಿಪರ ಹೋರಾಟಗಾರ ಉಗ್ರನರಸಿಂಹೇಗೌಡ, ವಕೀಲರು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆ ನಡೆಯಲೇಬಾರದು ಎಂದು ಒಕ್ಕೊರಲಿನಿಂದ ಪಣತೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳ ಭೀತಿ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅದ್ಧೂರಿ ದಸರಾ ಆಚರಣೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಸರಳ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ದಸರಾವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಮೈಸೂರಿನ ನಾಗರಿಕರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸರ್ಕಾರವು ಕಂಬಳ ನಡೆಸುವ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದಿದ್ದರೆ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿವೆ.
ಮೈಸೂರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯ ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆಯ ನಡುವಿನ ಈ ಸಂಘರ್ಷವು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಉಳಿವಿನ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ದಸರಾ ತನ್ನ ಹಿರಿಮೆ ಮತ್ತು ಗರಿಮೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆಯ ಭರದಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
