2022ರ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪುನರಾಗಮನ ಮಾಡಿದ್ದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡೆಯು, 2026ರ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ನಿಂದ (Commonwealth Games) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನಿಂದ (ಜುಲೈ 23) ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸಂಘಟಕರು ವೆಚ್ಚ ತಗ್ಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಚೊಕ್ಕಟವಾದ ಮಾದರಿಯನ್ನು (Compact Model) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಈ ಬಾರಿ ಕೋಕ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಗೇಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಟಿ20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಭಾರಿ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಸೆಳೆದಿತ್ತು. ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಫೈನಲ್ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರೂ, ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿಯ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಯಾವುದೇ ವಿಭಾಗದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1998ರಲ್ಲಿ ಕೌಲಾಲಂಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ತದನಂತರ ಬರೋಬ್ಬರಿ 24 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ವಿರಾಮದ ನಂತರ 2022ರ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಟಿ20 ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮರಳಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಇನ್ಮುಂದೆ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ನ ಖಾಯಂ ಭಾಗವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಆಶಾವಾದ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ 2026ರ ಆತಿಥ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು ಈ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಿವೆ.
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಬಿಡಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ 2026ರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗೇಮ್ಸ್ ಆಯೋಜನೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು. ಮೂಲತಃ ಈ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ರಾಜ್ಯವು ಆಯೋಜಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆತಿಥ್ಯದ ವೆಚ್ಚವು ಅಂದಾಜು 6 ರಿಂದ 7 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಜುಲೈ 2023ರಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಿತು.
ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಆತಿಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಾಗ 2026ರ ಕೂಟದ ಭವಿಷ್ಯವೇ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗೆ ಸಿಲುಕಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನ 'ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ' ನಗರವು ಪರ್ಯಾಯ ಆತಿಥೇಯವಾಗಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಅತ್ಯಲ್ಪ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು 'ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಫೆಡರೇಶನ್' ಬೃಹತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಬದಲಾಗಿ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಚೊಕ್ಕಟವಾದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು.
ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತ: 2022ರ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ನಲ್ಲಿ 19 ಕ್ರೀಡೆಗಳಿದ್ದರೆ, ಈ ಬಾರಿಯ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೇವಲ 10 ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮಿತಿ: ಹೊಸ ಬೃಹತ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಬದಲು, ಈಗಾಗಲೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ 4 ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ: ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ತಗ್ಗಿಸಲು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹಾಕಿ, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್, ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕುಸ್ತಿ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಸೆವೆನ್ಸ್ನಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಈ ಬಾರಿಯ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಆಯೋಜನೆಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಮೈದಾನಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಆಟಗಾರರ ಬಳಗ ಹಾಗೂ ಕ್ಯುರೇಟರ್ಗಳಿಂದ ಬೌಂಡರಿ, ಪಿಚ್ ಸಿದ್ಧತೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಣ್ಣನ್ನು ಬಳಸಿ ಪಂದ್ಯದ ಪಿಚ್ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಭಾರಿ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಆಯೋಜಕರಿಗೆ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಡೆಸಬಹುದಾದ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆಯೋಜಕರು ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪಂದನೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತ ಗೆದ್ದ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕದ ಸವಿನೆನಪಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಭಾರಿ ನಿರಾಶೆ ತಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಆಯೋಜಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವಂತೆ ಈ ಕಡಿತವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾದ 'ವಿಶೇಷ ತುರ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ'ಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಶಾಶ್ವತ ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜನೆಯಾಗಲಿರುವ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮರಳುವುದು ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲ, ಆಯೋಜಕರ ಆದ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕಂತೂ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಆಟವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು ಕಾಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.