ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಆಳವಾದ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬಾಂಧವ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಇಂದು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಯೋಗ್ಯಕಾರ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾದ ಭವ್ಯ 'ಪ್ರಾಂಬನನ್' (Prambanan) ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರಬೋವೊ ಸುಬಿಯಾಂತೊ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು.
ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸಂಬಂಧದ ಶಾಶ್ವತ ಸಾಕ್ಷಿ
ಪ್ರಾಂಬನನ್ ದೇವಾಲಯ ಸಮುಚ್ಚಯವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವಲ್ಲ, ಅದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾವನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬೆಸೆದಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಎಕ್ಸ್ (X) ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ, "ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರಬೋವೊ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯೋಗ್ಯಕಾರ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡುವ ಗೌರವ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ" ಎಂದು ಹರ್ಷ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ 'ಆ್ಯಕ್ಟ್ ಈಸ್ಟ್' (Act East) ನೀತಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ASI) ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಮುಚ್ಚಯದೊಳಗಿನ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ.
ಪ್ರಾಂಬನನ್ ದೇವಾಲಯದ ವೈಭವ
ಕ್ರಿ.ಶ. 9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಪ್ರಾಂಬನನ್ ಸಮುಚ್ಚಯವು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಈ ದೇಗುಲವು ಒಟ್ಟು 240 ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿನ 47 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುವ ರಾಮಾಯಣ ಕಥೆಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಕಾಲದ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪಗಳು, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಶಾಂತಿಯಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ತೀವ್ರ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲೂ 2006ರ ಜಾವಾ ಭೂಕಂಪವು ಈ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಿತ್ತು. ಈಗ ಭಾರತದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವು, ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಪುಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತವಾಗಿಸಲಿದೆ.
On the way to the Prambanan Temple from Yogyakarta with President Prabowo Subianto.@prabowo pic.twitter.com/o0Vi9fYWmp
— Narendra Modi (@narendramodi) July 8, 2026
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ಈ ಭೇಟಿಯು ಕೇವಲ ದೇವಾಲಯದ ವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲ, ಇದು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು 'ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸಂಪರ್ಕ'ದ ಮೂಲಕ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ: ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಭೇಟಿಯ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವನ್ನು 'ಟ್ಯಾಗೋರ್–ದೇವಂತರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರ್ಷ' ಎಂದು ಆಚರಿಸಲು ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಿವೆ.
ಗುರುದೇವ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಪ್ರಥಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಕಿ ಹಜರ್ ದೇವಂತರ ಅವರ ನಡುವಿನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಬಂಧವು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಸದಾ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯುವಕರಿಗೆ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ತಿಳಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿದೆ.
The majestic Prambanan Temple! pic.twitter.com/pRS2S9X5gm
— Narendra Modi (@narendramodi) July 8, 2026
ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದೊಂದಿಗಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ
ಭಾರತವು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಪೂರ್ವದ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಾಂಬನನ್ ದೇವಾಲಯದಂತಹ ತಾಣಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಆ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ಜನ-ಜನರ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.
ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಈ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಡೀ ಮಾನವಕುಲದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುವುದು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿದೆ.
इंडोनेशिया के प्रम्बानन मंदिर में ॐ नमः शिवाय! pic.twitter.com/AuHupT2vSO
— Narendra Modi (@narendramodi) July 8, 2026
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂಬನನ್ ದೇವಾಲಯದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿರುವುದು, ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಬಾಂಧವ್ಯದ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿದೆ. ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಹೇಗೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆಯು ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.