ಬೆಂಗಳೂರು: ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಡೆ ನೀಡಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪತ್ನಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಗೆ ಪತಿಯಿಂದ ಜೀವನಾಂಶ ಪಡೆಯುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕರಣ ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮವಾಗದಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ವಿವಾಹ ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಂತೆಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮದುವೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೀವನಾಂಶದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಅರ್ಜಿ
ತಾನು ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪತಿಯಿಂದ ಜೀವನಾಂಶ ಕೊಡಿಸುವಂತೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಬಿ. ಗೀತಾ ಅವರ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯ ವಿಚ್ಛೇದನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಡೆ ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ ಮೊದಲ ವಿವಾಹ ಇನ್ನೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮೊದಲ ವಿವಾಹ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಗೂ ತಿಳಿದಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯ ಮದುವೆ ರದ್ದಾಗದೆ ಇರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪತ್ನಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಮೊದಲ ವಿವಾಹದ ಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರೆಯ ಪತಿಗೆ ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ಮದುವೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಗೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಚ್ಛೇದನ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತ್ತು. ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಗೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರೆಯ ಪರ ವಾದಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಚ್ಛೇದನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಿತ್ತು.
ವಿಚ್ಛೇದನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಮೊದಲ ವಿವಾಹ ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತಡೆ ಇರುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪತಿಯ ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧ ಮುಂದುವರಿದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ನಿಲುವು ವಿವಾಹದ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಾಂಶದ ಹಕ್ಕು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ. ಕೇವಲ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಆದೇಶ ಹೊರಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ವಿವಾಹ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಮೇಲ್ಮನವಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತಡೆಯ ಆದೇಶಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.
ಮದುವೆಯಾದ ಎಂಟು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ದೂರು
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅರ್ಜಿದಾರ ಮಹಿಳೆ ಮದುವೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಪತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಕೇವಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪತಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದೆ ಎಂದು ಅವರು ದೂರಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು, ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಸಹ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಮಹಿಳೆ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಆರೋಪಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು.
ನಂತರ ಪತಿಯ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅವರು, ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಪತಿಯಿಂದ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ಕೊಡಿಸುವಂತೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಡೆ ನೀಡಿರುವ ಕಾರಣ ಎರಡನೇ ಮದುವೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಲ್ಲ ಎಂದು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತ್ತು.
ಈ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಮಹಿಳೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಜೀವನಾಂಶದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮುಖ್ಯ
ಜೀವನಾಂಶದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯ ನಡುವಿನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ವಿವಾಹ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಇದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮೊದಲ ವಿವಾಹದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಡೆ ನೀಡಿರುವುದು ಪ್ರಕರಣದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು, ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಮೇಲೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅಥವಾ ತಡೆಯ ಆದೇಶ ಇದ್ದರೆ, ಆ ಪ್ರಕರಣದ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ವಿವಾಹದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವವರೆಗೆ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೀವನಾಂಶದ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮಾಡಿರುವ ಕಿರುಕುಳದ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳು ಇರಬಹುದಾದರೂ, ಜೀವನಾಂಶದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹದ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ.
