ಮಗಳು ಮೇಜರ್ ಆದರೂ ಎಂ.ಡಿ. ಶಿಕ್ಷಣ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲೇಬೇಕು - ಉದ್ಯಮಿ ತಂದೆಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ!!

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕರಾದ (Major) ನಂತರ, ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಪೋಷಕರು ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಕಲ್ಪನೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಕ್ಕಳ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ—ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಮಗಳು ಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕಳಾದ ನಂತರ ತಂದೆಯಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ವೈವಾಹಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ, ಆಕೆಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ತಂದೆಯಾದವನು ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಮಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳ ಎಂ.ಡಿ. (MD - Doctorate of Medicine) ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ₹16 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಕಾಲೇಜು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಉದ್ಯಮಿಯೂ ಆಗಿರುವ ಆಕೆಯ ತಂದೆಗೆ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹೆಚ್.ಪಿ. ಸಂದೇಶ್ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ತಂದೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ರಿವಿಷನ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಎಂಬಿಬಿಎಸ್‌ನಿಂದ ಎಂ.ಡಿ. ಶಿಕ್ಷಣದವರೆಗಿನ ಪಯಣ

ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಾದರೆ, ಮಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ದಂಪತಿಯ ಮಗಳು ತನ್ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಸಾಧನೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಳು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ಎಂ.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್ (MBBS) ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಕೊಡಿಸುವಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮ್ಮತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರವಿತ್ತು. ಮಗಳು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲೇ, ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ವೈವಾಹಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ತಲೆದೋರಿದವು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ದಂಪತಿಗಳು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಬೇರೆಯಾದರು.

ಪೋಷಕರ ನಡುವಿನ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹ ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನದ ಹಂತದ ನಡುವೆಯೂ ಧೃತಿಗೆಡದ ಮಗಳು, ತನ್ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಳು. ತದನಂತರ ಆಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಹತಾ ಹಾಗೂ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ (NEET-PG) ಬರೆದು, ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದಳು. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜೊಂದರಲ್ಲಿ ಎಂ.ಡಿ. (ಡರ್ಮಟಾಲಜಿ - ಚರ್ಮರೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರ) ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶ (Seat) ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು.

ಆದರೆ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಾಲೇಜು ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ₹16 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ, ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ತಂದೆಯು ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.

ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು

ತಂದೆಯ ನಿರಾಕರಣೆಯಿಂದ ಕಂಗಾಲಾದ ಮಗಳು, ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿದಳು. ‘ಗೃಹಬಂಧನದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2005’ (Protection of Women from Domestic Violence Act, 2005) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 20(d) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಆಕೆ, ತನ್ನ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲು ತಂದೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿದಳು.

ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು

ತಂದೆಯ ಉದ್ಯಮ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

ಮಗಳ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿತು.

ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು ತಂದೆಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ, ₹16 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ತಂದೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.

ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ತಂದೆಯು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರಾದರೂ, ಅಲ್ಲಿಯೂ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವೇ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆ ಬಳಿಕ, ಕೊನೆಯ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ತಂದೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ರಿವಿಷನ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ವಜಾ

ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಅರ್ಜಿದಾರ ತಂದೆಯ ಪರ ವಕೀಲರು, "ಮಗಳು ಈಗ ಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ (Major). ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಆಕೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರ ಕೋರುವ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಮೇಲಾಗಿ ಆಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಮುಗಿಸಿದ್ದು, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಂದೆ ಭರಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ" ಎಂದು ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದರು.

ಆದರೆ, ಈ ವಾದಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹೆಚ್.ಪಿ. ಸಂದೇಶ್ ಅವರ ಪೀಠವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು:

ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ

ವಿಚಾರಣಾ ಹಂತದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಅರ್ಜಿದಾರ ತಂದೆಯು ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಯಶಸ್ವಿ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢರಾಗಿರುವ ತಂದೆಗೆ ₹16 ಲಕ್ಷ ಪಾವತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದ ವಿಷಯವಲ್ಲ.

ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಇದ್ದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ

ಮಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದ (MBBS) ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಿಂದಲೂ ತಂದೆಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಇತ್ತು. ಮಗಳು ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಂ.ಡಿ. ಸೀಟು ಪಡೆದಾಗ, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜಾರಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾಲ ತಂಗಿಯಾದರೂ ಭರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ

ಪೀಠವು ತನ್ನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, "ಮಗಳ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹಣ ನೀಡಲು ತಂದೆಯ ಬಳಿ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನಗದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನೆಪವಿದ್ದರೂ, ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆದಾದರೂ ಆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಚುಕ್ತಾ ಮಾಡುವುದು ತಂದೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯು ಎತ್ತಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ—ಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕಳಾದ ಮಗಳಿಗೆ DV Act (ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ) ಸೆಕ್ಷನ್ 20ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆಯೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಸವಿಸ್ತಾರವಾದ ಉತ್ತ ನೀಡಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಹಿಂದೂ ದತ್ತು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಾಯ್ದೆ (Hindu Adoptions and Maintenance Act) ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು.

ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಅಥವಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆದಾಯ ಮೂಲವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ, ಆಕೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಹೊಣೆ ತಂದೆಯ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಮೂಲಭೂತ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಪದವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ; ಮಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಕೆ ಪಡೆಯುವ ಉನ್ನತ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ (Post-Graduation) ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ಭರಿಸುವುದು ತಂದೆಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ತೀರ್ಪಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಹತ್ವ

ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಈ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ: ಪೋಷಕರ ನಡುವೆ ದಾಂಪತ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ವಿಚ್ಛೇದನ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಟ್ಟಬಾರದು.

ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ: ಮಗಳು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅರ್ಹತೆಯಿಂದ (NEET) ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದಾಗ, ಆಕೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಎದುರಾಗದಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ತೀರ್ಪು ಸಾಕ್ಷಿ.

ಪೋಷಕರ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಮಕ್ಕಳು 18 ವರ್ಷ ದಾಟಿದ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುವುದು ಪೋಷಕರ ಕಡ್ಡಾಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.