ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಂತೆ ಕಾಣುವುದು ಉತ್ತಮ ವಿಚಾರ. ಆದರೆ, ಅಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕರು ತೋರುವ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ತನವು ದೊಡ್ಡ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇದೀಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಿದ ನಾಯಿ ಪರರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ನಾಯಿ ಮಾಲೀಕರೇ ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರರು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಈ ಘಟನೆಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂದಿರಾನಗರದ 2ನೇ ಹಂತದ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 23, 2026ರಂದು ನಡೆದಿದೆ. ಎಲ್ಹಮ್ ರೇಜಾ ಎಂಬುವವರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ ಲಲಿತಾ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಲಲಿತಾ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಿದ್ದ ನಾಯಿಯು ಎಲ್ಹಮ್ ಅವರ ಮುಖಕ್ಕೆ ಕಚ್ಚಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ತೀವ್ರ ನೊಂದಿದ್ದ ಎಲ್ಹಮ್ ರೇಜಾ, ನಾಯಿ ಮಾಲೀಕರಾದ ಕಾರ್ತಿಕ್ ಶ್ರೀವಾತ್ಸವ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲಲಿತಾ ಅವರ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನವೇ ಈ ದುರ್ಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಮಾರ್ಚ್ 28, 2026ರಂದು ಇಂದಿರಾನಗರ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು.
ಪೊಲೀಸರು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ, ಲಲಿತಾ ದಂಪತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ-2023ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 291ರ (ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನಡವಳಿಕೆ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷಾರೋಪ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಗರದ 10ನೇ ಎಸಿಎಂಎಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ ಹೋದ ಮಾಲೀಕರು
ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಈ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿ ಲಲಿತಾ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾ, "ದೂರುದಾರರಿಗೆ ನಾಯಿ ಮೊದಲೇ ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು, ಅವರೇ ನಾಯಿಗೆ ಮುಖವೊಡ್ಡಿದ ಕಾರಣ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಈ ತಳಿಯ ನಾಯಿಗಳು ಅಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಲ್ಲ. ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಜರು ನಡೆಸಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯದ ಗುರುತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ದೂರುದಾರರು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಮೇಲ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಎಲ್ಲಾ ವಾದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು, ನಾಯಿ ಸಾಕುವವರ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. "ನಾಯಿ ಅಂದರೆ ನಾಯಿಯೇ. ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡದೆ, ಕಟ್ಟಿಹಾಕದೆ ಬಿಡುವುದು ಮಾಲೀಕರ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ. ಅಂತಹ ನಾಯಿ ಬೇರೆಯವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ನಾಯಿ ಮಾಲೀಕರೇ ಜವಾಬ್ದಾರರು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣವಲ್ಲ, ನಾಯಿ ಸಾಕುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಇದೊಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪಾಠವಾಗಬೇಕು" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಕಟುವಾಗಿ ನುಡಿಯಿತು.
ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಪೀಠ, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಆರೋಪದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದರೆ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಮರ್ಥನೆ ಮಂಡಿಸಲಿ ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.
ನಾಯಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೊಂದು ಪಾಠ
ಈ ತೀರ್ಪು ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಕುನಾಯಿಗಳ ಹಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಹಲವು ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳಿದ್ದರೂ, ಮಾಲೀಕರು ಅತಿರೇಕದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅತಿಥಿಗಳ ಎದುರು ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಇಂತಹ ಅನಾಹುತಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವಾಗ ಅವುಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯವಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಮಾಲೀಕರ ಕನಿಷ್ಠ ಧರ್ಮ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾನೂನಿನ ಅನ್ವಯ ಮಾಲೀಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.
ಈಗ ಪ್ರಕರಣವು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದ್ದು, ಕಾನೂನು ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷಾರೋಪ ಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಾಲೀಕರು ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಈ ಘಟನೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಮಾತುಗಳು ಒಂದು ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿವೆ. ಪ್ರೀತಿ ಇರಲಿ, ಆದರೆ ಅದು ಇತರರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಿರಬಾರದು.