'ದೇವರ ಸ್ವಂತ ನಾಡು' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೇರಳ, ತನ್ನ ಸುಂದರ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸುಂದರ ರಾಜ್ಯವು ಪದೇ ಪದೇ ಸಂಭವಿಸುವ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತದಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಾಹುತಗಳ ತಾಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಯನಾಡು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನಾಹುತಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಕಾರಣಗಳೇನು ಎಂಬುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
1. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಚನೆ
ಕೇರಳದ ಅನಾಹುತಗಳಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ವರೂಪವೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬೀಸುವ ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಮಾರುತಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆನೀರು ವೇಗವಾಗಿ ಕೆಳಭಾಗದ ಕಣಿವೆಗಳಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತದೆ.
2. 'ಕ್ಲೌಡ್ಬರ್ಸ್ಟ್' ಮಾದರಿಯ ಮಳೆ
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ 'ಕ್ಲೌಡ್ಬರ್ಸ್ಟ್' ಅಥವಾ ಮೇಘಸ್ಫೋಟದಂತಹ ಮಳೆ ಪ್ರವಾಹದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಮಳೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಭೂಮಿಯ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮಿತಿ ಮೀರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರು ಇಂಗುವ ಬದಲು ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
3. ನದಿಗಳ ನಾಡು ಮತ್ತು ಹೂಳು
ಕೇರಳವು 44 ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ. ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ನದಿಗಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ದಶಕಗಳಿಂದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಹೂಳು, ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನದಿಗಳು ತೀರವನ್ನು ಮೀರಿ ಹರಿದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಲಾವೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.
4. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭೂಕುಸಿತ
ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಸಡಿಲಗೊಂಡು ಭೂಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕುಸಿದ ಬೃಹತ್ ಮಣ್ಣಿನ ರಾಶಿ ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳು ನದಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನೀರಿನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹರಿವಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ನಂತರ, ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಈ ಅಡ್ಡಿಗಳು ಒಡೆದು, ಕೆಳಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಅನಾಹುತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
5. ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ಮರಗಳ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲವಾಗಿದೆ. ಮರಗಳು ಮಣ್ಣನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಇಂಗಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ವಸತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ನೀರಿನ ಹೀರುವಿಕೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಿದೆ.
6. ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು
ನದಿ ತೀರಗಳು, ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿವೆ. ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹಾದಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ.
7. ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸವಾಲು
ಭಾರೀ ಮಳೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ಯೋಜನೆಯಿಲ್ಲದ ನೀರಿನ ಬಿಡುಗಡೆ ಕೆಳಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿ ಹೂಳೆತ್ತುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆಯು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿದೆ.
8. ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ
ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಕೇರಳದ ಮೇಲೆ ಈ ಪರಿಣಾಮ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಳೆ, ಈಗ ತೀವ್ರ ಮಳೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬರಗಾಲದಂತೆ ಎರಡು ವಿಪರೀತ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
9. ವೇಗದ ನಗರೀಕರಣ
ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅತಿಯಾದ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿ, ಮಳೆ ನೀರು ನೆಲದೊಳಗೆ ಇಳಿಯಲು ಜಾಗವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ನಗರ ಪ್ರವಾಹಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಈ ಅನಾಹುತಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಕೇರಳವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪರಿಸರ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ನದಿಗಳ ಹೂಳೆತ್ತುವಿಕೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.