ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಡಬೇಕಾದ ಪಾಠವೂ ಅವರ ತಂದೆ ತಾಯಿ ನೀಡಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯ ಜೀವನ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಏನನ್ನಾದರೂ ಖರೀದಿಸಲು ಹಣ ಕೊಡಬೇಕು, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆದಂತೆ ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹೇಗೆ, ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕು, ಆ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಕೊರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೂಡ ಒಂದು. ಹಣಕಾಸು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸದಿರುವುದು. ಅನೇಕ ವಯಸ್ಕರು ಹಣ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಗತ್ಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯದೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ. ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣವನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಬೇಗ ಕಲಿತರೆ, ಅದು ಅವರಿಗೆ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೆ ಅಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಅಡಿಪಾಯ ಬಿದ್ದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ವಯಸ್ಸು 8–10: ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಣವನ್ನು ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಇದು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ. ಪೋಷಕರು ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟುಗಳನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ತೋರಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಟಾಫಿ ₹1, ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಚಾಕೊಲೇಟ್ ₹20. ಈ ಹೋಲಿಕೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಮೌಲ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರಿಂದ ಬಜೆಟ್ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ನೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ವಯಸ್ಸು 10–12: ಉಳಿಸುವುದು vs. ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು
ಮಕ್ಕಳು ಹಣದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು. ಅವರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಖರ್ಚಿಗೆ ಹಣ ನೀಡಿ. ಅದನ್ನು ಎರಡು ಜಾರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಳಿ, ಒಂದು ಖರ್ಚಿಗೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ. ಈ ದೃಶ್ಯ ಮೂಲಕ ವಿಧಾನವು ತಕ್ಷಣದ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯೋಜನೆ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಖರೀದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ, ವಸ್ತು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಗತ್ಯವೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಬಹುದು. ಈ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ.
ವಯಸ್ಸು 12–15: ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೂಲಭೂತಗಳು
ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಹಣಕಾಸು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು, ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ಗಳಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಇದು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ. ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೈನರ್ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಅಕೌಂಟ್ ತೆರೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ, ಠೇವಣಿಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಬಡ್ಡಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಗಿಟಾರ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಿಟ್ಗಾಗಿ ಉಳಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ. ಇದು ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ವಯಸ್ಸು 16–18: ಕಾಲೇಜು ಯೋಜನೆ
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೋಷಕರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚಗಳ ಬಗ್ಗೆ—ಟ್ಯೂಷನ್ ಫೀ, ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಶುಲ್ಕ, ಆಹಾರ ಖರ್ಚುಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಅವರ ಮುಂದೆಯೇ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ, ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಾಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ ಮಾತಾಡಿ, ಅವರನ್ನು ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಕಾಲೇಜೆಗೆ ಹಾಕಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ವಯಸ್ಸು 18–20: ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಜಾಗೃತಿ
ಯುವಕರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುವಾಗ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಪೋಷಕರು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾವತಿ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿ. ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ಶುಲ್ಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಕೆ ನೀಡಿ. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಅನಿಯಮಿತ ಖರ್ಚಿನ ಸಾಧನವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ನೋಡಲು ಕಲಿಸಬೇಕು.
ಈ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಲಿಸಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳು ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೇನೇ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಉತ್ತಮ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಿಮಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಅನ್ನಿಸಿದರೆ ಮಾಹಿತಿ ಶೇರ್ ಮಾಡಿ.
