ವೈಚಾರಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ವಿರೋಧಿ ನಿಲುವಿಗೆ ಹೆಸರಾದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಖಚಿತ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹೆಚ್.ಎನ್. ನಾಗಮೋಹನ ದಾಸ್ ಅವರ ‘ಮೆಮೊರಬಲ್ ಟ್ರಯಲ್ಸ್’ (Memorable Trials) ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ತಮ್ಮ ಮಗನ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಲೇ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ತಮ್ಮ ಮಗ ಡಾ. ಯತೀಂದ್ರ ಅವರ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು, "ನನ್ನ ಮಗ ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರತಿದಿನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಾನು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಪೂಜೆ ಮಾಡದೆ ನೀರು ಸಹ ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಊಟವನ್ನೂ ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಅವರವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು ಯಾರು? ಇವುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದು ಮನುವಾದಿಗಳು" ಎಂದು ನೇರವಾಗಿಯೇ ಟೀಕಿಸಿದರು.
ಸಮಾಜದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಕೂಡ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಷಾದಿಸಿದ ಅವರು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ದಾಸರಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯೇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು, ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಧಾರೆಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.
ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಅಮಾನವೀಯ ದುಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಮಾಟ-ಮಂತ್ರ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ-2017'ನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ಮೌಢ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು.
ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹೋಲಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಇಬ್ಬರೂ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ಎಂದರು. "ನೆಹರೂ ಎಲ್ಲಿ? ಮೋದಿ ಎಲ್ಲಿ? ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಹೋಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನೆಹರೂ 17 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮೋದಿ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಜನ ನಂಬುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ದುರಹಂಕಾರ ಸಲ್ಲದು," ಎಂದು ಅವರು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.
ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಯಾಗಿ ದಶಕಗಳೇ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆದರ್ಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಅವರು, ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು, ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕು, ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಆಶಯಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಅವರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು.
'ಮಾರಾಟವಾದವರು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ'
ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ ಬಹುಭಾಷಾ ನಟ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಅವರು, ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಪತನದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. "ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟ ಅವರು, ತಾವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಳಸಿದ್ದ 'ಸೋಲ್ಡ್ ಔಟ್ ಮೀಡಿಯಾ' (ಮಾರಾಟವಾದ ಮಾಧ್ಯಮ) ಎಂಬ ಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದರು.
"ನಾನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ವಕೀಲರು, ಕಲಾವಿದರು, ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಾಜದ ಬಹುತೇಕ ಸ್ತರದವರು ತಮ್ಮ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಚಿಂತಿಸಬಾರದೇ?" ಎಂದು ಅವರು ಸಭೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಬಾರದು, ಬದಲಿಗೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ದಾರಿದೀಪವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಕಳಕಳಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಮೆಮೋರೆಬಲ್ ಟ್ರಯಲ್ಸ್ - ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕೃತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ, ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ಖರೀದಿಸಿ ಓದುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಸಮಯದ ಅಭಾವದಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಮಯವೂ, ಅವಕಾಶವೂ… pic.twitter.com/IJm5JcAFdQ
— Siddaramaiah (@siddaramaiah) July 10, 2026
ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ, ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾರಂತಹ ಜಗತ್ತಿನ 21 ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನ್ಯಾಯ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಹೋರಾಟಗಳ ದಾಖಲೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕ, ಇಂದಿನ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಓದಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಅವರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ನುಡಿಗಳು, ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ ಇಂದಿಗೂ ಇರುವ ವೈಚಾರಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿವೆ. ಮೌಢ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಮೇಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ಸಮಾಜ ಬದಲಾಗಬೇಕಾದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳು ಬದಲಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಮಾರಂಭವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು.
