ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದಿಂದ ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಮ್ಯೂಸಿಯಂವರೆಗೆ - ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ತಪ್ಪದೇ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳು!!

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ವೈಭವೋಪೇತ ವೈದಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಉಡುಪಿಯು ಕೇವಲ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿರದೆ, ದೈವಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಒಡಲಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಈ ಪವಿತ್ರ ನಗರದ ಹಾಗೂ ಮಣಿಪಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ

ಉಡುಪಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೂ ಒಂದು. ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಆಲುಪ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಪರಶುರಾಮನು ಶಿವಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ. ದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದೃಶ್ಯರಾಗಿ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಿದು. ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ಹಾಗೂ ತೌಳವ ಶೈಲಿಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಉಡುಪಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯವು ಉಡುಪಿಯ ಶಿವ-ವಿಷ್ಣು ಸಮನ್ವಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚಂದ್ರನು ತನಗೆ ಬಂದ ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಇಲ್ಲೇ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಶಿವನ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ 'ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಮೊದಲು ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವುದು ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ.

ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ

೧೩ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠವು ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವು ರಥಬೀದಿಯ ಮಠದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತ ಕನಕದಾಸರಿಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹಿಂಭಾಗದ ಗೋಡೆಯ ಬಿರುಕಿನ ಮೂಲಕ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ಕುರುಹಾಗಿ 'ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ'ಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಪೂಜನೀಯವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಡುಪಿಯ 'ಅಷ್ಟಮಠಗಳು' (ಪಲಿಮಾರು, ಅದಮಾರು, ಕೃಷ್ಣಾಪುರ, ಪುತ್ತಿಗೆ, ಶಿರೂರು, ಸೋದೆ, ಕಾಣಿಯೂರು, ಪೇಜಾವರ) ಸರದಿಯಂತೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ 'ಪರ್ಯಾಯ' ಮಹೋತ್ಸವದ ಮೂಲಕ ಈ ಮಠದ ಪೂಜಾ ಕೈಂಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಕಡಿಯಾಳಿ ಶ್ರೀ ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ ದೇವಾಲಯ

ಉಡುಪಿ ನಗರಕ್ಕೆ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಕಡಿಯಾಳಿ ಶ್ರೀ ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ ದೇವಾಲಯವು ಸುಮಾರಾಗಿ 1200 ರಿಂದ 1400 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಕ್ತಿಪೀಠವಾಗಿದೆ. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದು, ಉಡುಪಿಯ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ದುರ್ಗಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಪರ್ಯಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟಮಠಗಳ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಕಡಿಯಾಳಿ ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸತ್ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಶ್ರೀ ಇಂದ್ರಾಣಿ ಪಂಚದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ

ಉಡುಪಿ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದ ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಇಂದ್ರಾಣಿ ಪಂಚದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯು ಪಂಚರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಸ್ವಯಂಭೂ ಶಕ್ತಿಪೀಠವಾಗಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗೃತವಾಗಿದ್ದು, ನವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವಿಯ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪರಿಸರವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ (ಮಣಿಪಾಲ)

ಮಣಿಪಾಲದಲ್ಲಿರುವ 'ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಹೆರಿಟೇಜ್ ವಿಲೇಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ' ಮುಕ್ತಾಯಂಗಣ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿದೆ. ವಿಜಯನಾಥ ಶಣೈ ಎಂಬ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಅಪರೂಪದ ಪುರಾತನ ಮರ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳನ್ನು, ದೇವಾಲಯಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ನಶಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ತಂದು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಕಲೆ, ಆಯುಧಗಳು ಹಾಗೂ ಅಪರೂಪದ ಗೃಹಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಮಣಿಪಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೇವಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿರದೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಗಳ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮವಾಗಿವೆ. ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ, ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ, ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ, ಕಡಿಯಾಳಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಾಣಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತುಂಬಿದರೆ, ಹಸ್ತ ಶಿಲ್ಪ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವೈಭವವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳಗಳು ಉಡುಪಿಯ ಗರಿಮೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿವೆ.