ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳು ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ ಪಟಾಕಿ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಪಟಾಕಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ಹೇರುವ ನಿಲುವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನರ ಭಾವನೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ‘ಜಾಯಿಂಟ್ ಗ್ರೀನ್ ಕ್ರ್ಯಾಕರ್ಸ್’ ಬಳಕೆಗೆ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ಇಲ್ಲ - ದಿನವಿಡೀ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿಲುವಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಪಟಾಕಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ವಿಧಿಸುವುದರಿಂದ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜನರ ಭಾವನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರರ್ಥ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಯಾವುದೇ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂದಲ್ಲ.
ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದ ಮಿತಿ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರ ಮೇಲೆ ವಾಯು ಮತ್ತು ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.
ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಟಾಕಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
CSIR-NEERI ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ತಜ್ಞ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರೂಪಿಸಿರುವ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಪಟಾಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೆಲ್‌ನ ಗಾತ್ರ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸಿಡಿತಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಪಟಾಕಿಗಳು ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಬೇರಿಯಂ ಹೊಂದಿರುವ ಪಟಾಕಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವಿಲ್ಲ
ಬೇರಿಯಂ ಹೊಂದಿರುವ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ. ನೈಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪಟಾಕಿಗಳಿಂದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ತಜ್ಞ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರವರೆಗೆ ಸಮಯ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ದೆಹಲಿ, ಭೋಪಾಲ್, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ಸೇರಿದಂತೆ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ವರದಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬೇರಿಯಂ ಹೊಂದಿರುವ ಪಟಾಕಿಗಳ ಕುರಿತು ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
2018ರಿಂದ ಬೇರಿಯಂ ವಿಚಾರ ಪ್ರಮುಖ
ಪಟಾಕಿಗಳಲ್ಲಿನ ಬೇರಿಯಂ ಬಳಕೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. 2018ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಬೇರಿಯಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ.
ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅನುಮೋದಿತ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಯಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು, ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ.
ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವ ಸಮಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಈ ವರ್ಷದ ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳಿಗೆ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತರೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಪಟಾಕಿ ಬಳಕೆಗೆ ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದೆ.
ಅದರಂತೆ, ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಬಹುದು, ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪಟಾಕಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಲಿದೆ.
ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಮುನ್ನ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಪಟಾಕಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ಜಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಅನುಮೋದಿತ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಸಿರು ಪಟಾಕಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಬೇರಿಯಂ ಹೊಂದಿರುವ ಪಟಾಕಿಗಳ ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಿತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ನಂತರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಅನುಮೋದಿತ ಪಟಾಕಿಗಳ ವಿವರ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವ ಸಮಯದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿಲುವು ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎರಡನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸುವ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
