ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಪಾಟೀಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಲಾತೂರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (Latur District Central Cooperative Bank)ನ ಎಂಟು ನಿರ್ದೇಶಕರ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ 10 ವರ್ಷಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸುವಂತೆ RBI ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳ ಕುರಿತು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಚೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
10 ವರ್ಷದ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ನಿಯಮ
ಲಾತೂರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ 10 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಮೀರಿರುವುದು. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 1949ಕ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಬಳಿಕ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 10 ಸತತ ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮಿತಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಯಮವು ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿತನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಪಾಟೀಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಂಟು ನಿರ್ದೇಶಕರು 10 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ದೂರು ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ RBIಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೂ ತಲುಪಿದ್ದ ಪ್ರಕರಣ
ಈ ಪ್ರಕರಣ ಕೇವಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ RBI ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಲಾತೂರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಮಾಜಿ ಉದ್ಯೋಗಿ ಹಾಗೂ ಸದಸ್ಯ ಸತೀಶ್ ಶೇಷರಾವ್ ಜಾಧವ್ ಅವರು 2026ರ ಮೇ 25ರಂದು RBIಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಎಂಟು ನಿರ್ದೇಶಕರು ನಿಗದಿತ 10 ವರ್ಷದ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರು.
RBI ಈ ದೂರಿನ ಕುರಿತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಧವ್ ಅವರು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಔರಂಗಾಬಾದ್ ಪೀಠವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದರು. 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 3ರಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ದೂರಿನ ಕುರಿತು RBI ತನ್ನದೇ ಆದ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು. ದೂರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಆರು ವಾರಗಳೊಳಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು.
ಏಳು ನಿರ್ದೇಶಕರಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ರಾಜೀನಾಮೆ
RBI ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಂಟು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಪೈಕಿ ಏಳು ಮಂದಿ ತಮ್ಮ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಅಶೋಕ್ ಶಿವಾಜಿರಾವ್ ಪಾಟೀಲ್ ನಿಲಂಗೇಕರ್, ಶ್ರೀಪತ್ರಾವ್ ನಿವೃತ್ತಿರಾವ್ ಕಾಕಡೆ, ಸ್ವಯಂಪ್ರಭಾ ಧನಂಜಯ್ ಪಾಟೀಲ್, ವ್ಯಂಕಟ್ರಾವ್ ಧೊಂಡಿರಾಮ್ ಬಿರಾಜ್ದಾರ್, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಶಿರಸಾಟ್, ಪ್ರಮೋದ್ ಜಾಧವ್ ಮತ್ತು ನಾಗೋರಾವ್ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಈ ರಾಜೀನಾಮೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿ RBIಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ RBIಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18ರ ಆದೇಶದ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಏಳು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
RBI ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ
RBI ಸಹಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 10A(2A)(i) ಹಾಗೂ ಸೆಕ್ಷನ್ 56ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನರ್ಹರಾಗಿರುವ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಲಾತೂರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. RBI ಸಹಾಯಕ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧಕ ಕಪಿಲ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಈ ಸಂಬಂಧ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಕ್ರಮದ ಹಿಂದೆ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಗೆ ಮಿತಿ ವಿಧಿಸಿರುವ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ 10 ಸತತ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೇನು
RBI ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಕ್ರಮವು ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಲಾತೂರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ RBI ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, RBI ಆದೇಶವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹುದ್ದೆಯ ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಲಾತೂರ್ DCC ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಕರಣವು ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ವಿಚಾರದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. 10 ವರ್ಷದ ಮಿತಿಯಂತಹ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಲಾತೂರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಮಂಡಳಿಯ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಮಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಯಲಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ RBI, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
