ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಹಾರವಾಗಿರುವ 'ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ' ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಮತ್ತೆ ವಿಳಂಬದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಯೋಜನಾ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಈ ಹಂತದ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಗಡುವನ್ನು (Deadline) 2031ರ ಮೇ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ವಿಳಂಬವು ಕೇವಲ ಸಮಯದ ವ್ಯಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚವು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಆತಂಕವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಕಾಮಗಾರಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನದ ವಿಳಂಬವೂ ನಿಗಮಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ 1 ರಿಂದ 2 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೆಟ್ರೋ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ವಿಳಂಬವು ಹೇಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಹಂತದ 42 ಕಿ.ಮೀ. ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 6,385 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ 14,133 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ವೆಚ್ಚವು ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ; 26,405 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ವೆಚ್ಚ ಈಗ ಈಗಾಗಲೇ 40,614 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೀರಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆಗೆ ಖರ್ಚಾಗಿರುವ ಒಟ್ಟು 67,460 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲು ಶೇಕಡಾ 88 ರಷ್ಟಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯೋಜನೆ ವಿಳಂಬವಾದಷ್ಟೂ ರಾಜ್ಯದ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ಏಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳಿವೆ: ಕೆಂಪಾಪುರದಿಂದ ಜೆ.ಪಿ.ನಗರ 4ನೇ ಹಂತ ಹಾಗೂ ಹೊಸಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಕಡಬಗೆರೆಯವರೆಗೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತ ನಂತರ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು 'ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್' (ಮೆಟ್ರೋ ಮಾರ್ಗದ ಜೊತೆಗೆ ಎಲಿವೇಟೆಡ್ ರಸ್ತೆ) ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನಾ ಸ್ವರೂಪ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಲವು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದೆ. ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಬೃಹತ್ ಸೌಕರ್ಯದ ಬಳಕೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇರಲಿದೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ಈ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ತಡವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅಂದಾಜು 15,611 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಕೇವಲ ಮೂರನೇ ಹಂತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳೂ ವಿಳಂಬದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಸ್ತೆಯ ನಾಗವಾರ-ಕಾಳೇನ ಅಗ್ರಹಾರ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ 'ಗುಲಾಬಿ ಮಾರ್ಗ'ದ (Pink Line) ಗಡುವನ್ನು 2025ರ ಮಾರ್ಚ್ನಿಂದ 2026ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ 'ನೀಲಿ ಮಾರ್ಗ'ದ (Blue Line) ಕಾಮಗಾರಿಯು 2027ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಸತತ ವಿಳಂಬಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಯಾಣ ದರದಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ತಜ್ಞರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹೆಬ್ಬಾಳ ಮತ್ತು ಸರ್ಜಾಪುರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ 37 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ 'ಕೆಂಪು ಮಾರ್ಗ' (Red Line) ಕೂಡ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 22.14 ಕಿ.ಮೀ ಎಲಿವೇಟೆಡ್ ಹಾಗೂ 14.45 ಕಿ.ಮೀ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ಇರಲಿದೆ.
ಇದರ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ 25,485 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಳದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
