ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಧರೆಗಿಳಿಯಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಮರಗಳ ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಾದುಬಂದ ಬೆಳಕು ಅಂಕೋಲಾದ ಗುಳೆ ಮತ್ತು ಕೋಟಿಬಾವಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ವಿಚಿತ್ರ ಚಿತ್ತಾರ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ, ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಓಡುವ ಅಳಿಲುಗಳ ಸದ್ದು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಆ ಕಾಡಿನ ನಿಶ್ಯಬ್ದದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಅಡಗಿತ್ತು. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದ ಆ ಒಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಲೋಕವೇ ಬೆರಗಾಗುವಂತಹ ಸತ್ಯವೊಂದನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿತು.
ಅದು ಕೆನರಾ ವೃತ್ತದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹುಲಿ ಗಣತಿಯ ಸಮಯ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ಅರಳಿದವು. ಹೌದು, ಅಂಕೋಲಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ಹುಲಿಗಳ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. ಅದೂ ಒಂದಲ್ಲ, ಎರಡು ಹುಲಿಗಳು.
ಆದರೆ ಅಸಲಿ ರೋಮಾಂಚನ ಕಾದಿದ್ದೇ ಮುಂದೆ. ಆ ಹುಲಿಗಳ ಮೈಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ವನ್ಯಜೀವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೆರವಿನಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ನಂಬಲಾಗದ ಸತ್ಯವೊಂದು ಗೋಚರವಾಯಿತು. ಆ ಎರಡು ಹುಲಿಗಳೂ ಅಂಕೋಲಾ ಕಾಡಿನ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವು ದೂರದ ಊರುಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದು ಹುಲಿ ಪಕ್ಕದ ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಹುಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 350 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದ ನಾಗರಹೊಳೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದಿಂದ ನಡೆದೇ ಬಂದಿತ್ತು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹುಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಳದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಠಮಾರಿಗಳು. ಅವು ತಮ್ಮದೇ ಆದ 6 ರಿಂದ 12 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಹುಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತವೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮುಖ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪಾಲಕ ಕುಮಾರ್ ಪುಷ್ಕರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, "ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ವಾಸಸ್ಥಳ ಬಿಟ್ಟು ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಇಂತಹ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮಗೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ."
ನಾಗರಹೊಳೆಯಿಂದ ಹೊರಟ ಆ ಗಂಡು ಹುಲಿ, ಕಡಿದಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು, ಕಂದಕಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾ 350 ಕಿ.ಮೀ ಕ್ರಮಿಸಿ ಅಂಕೋಲಾ ತಲುಪಿದ್ದು ಒಂದು ಸಾಹಸವೇ ಸರಿ. ಇದುವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಚಾರದಲ್ಲೇ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣವಾಗಿದೆ.
ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ನಾಗರಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ಈ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಅರಣ್ಯವೇ ಏಕೆ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು? ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕಾರವಾರ ಮತ್ತು ಅಂಕೋಲಾ ಅರಣ್ಯದ ಸಮೃದ್ಧತೆ.
ಕಾರವಾರ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು 1,18,561.352 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೊದೆ ಅರಣ್ಯ, ಒಣ ಪರ್ಣಪಾತಿ, ತೇವಾಂಶಯುಕ್ತ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಹಾಗೂ ಸದಾಹರಿದ್ವರ್ಣ ಅರಣ್ಯಗಳ ಅದ್ಭುತ ಮಿಶ್ರಣವಿದೆ.
ಇನ್ನು ಹುಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಅಂಕೋಲಾ ಉಪ ವಿಭಾಗವು 24,768.411 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಅರಣ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹುಲಿ ಬದುಕಲು ಕೇವಲ ಮರಗಳಿದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬೇಕು. ಅಂಕೋಲಾದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಮತ್ತು ಕರಡಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಡೆಮ್ಮೆ (ಗೌರ್), ಸಾಂಬಾರ್ ಜಿಂಕೆ, ಚುಕ್ಕೆ ಜಿಂಕೆ, ಬೊಗಳುವ ಜಿಂಕೆ, ಮುಳ್ಳುಹಂದಿ ಮತ್ತು ಕಾಡುಹಂದಿಗಳಂತಹ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಾತಿಥ್ಯದ ಊಟ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು!
ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ 'ನಾಲ್ಕು ಮಹಾವಲಸೆಗಳು'
ಹುಲಿಗಳು ಹೀಗೆ ದಿಢೀರನೆ ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಸಾಗುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲಲ್ಲ. ವನ್ಯಜೀವಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ:
ಭದ್ರಾದಿಂದ ಕಾಳಿಗೆ (2006-2008): 2006 ರಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾಗಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕ ಹುಲಿ ಮರಿಯೊಂದು, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅಂದರೆ 2008 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 270 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಶಿಕಾರಿಪುರದ ಘಟನೆ: ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಶಿಕಾರಿಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗಾಮಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಹುಲಿಯೊಂದು, ಬಂಡೀಪುರದ ಗುಂಡ್ರೆ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಬರೋಬ್ಬರಿ 280 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡೆದು ಬಂದಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಭದ್ರಾ ಕಾಡಿಗೆ ಬಿಡಲಾಯಿತಾದರೂ, ಮತ್ತೊಂದು ಹುಲಿಯೊಂದಿಗಿನ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅದು ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತಿಥಿ: ನೆರೆಯ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಾಡಿನಿಂದ ಹೊರಟ ಹುಲಿಯೊಂದು 250 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೇ ತನ್ನ ಕಾಯಂ ನೆಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ನಾಗರಹೊಳೆಯ ವೀರ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಘಟನೆ): ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವಂತೆ ಈಗ ನಾಗರಹೊಳೆಯ ಹುಲಿ 350 ಕಿ.ಮೀ ಚಲಿಸಿ ಅಂಕೋಲಾದಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದೆ.
ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾವಲಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹುಲಿಗಳು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದು ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೇ!
ಧಾರವಾಡ ವೃತ್ತದ ಮುಖ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ ವಸಂತ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾರೆ. "ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವು ಒಂದು ರೀತಿಯ 'ಸಿಂಕ್' (ಆಕರ್ಷಕ ಆಶ್ರಯ ಪ್ರದೇಶ) ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಕಡೆ ಗೋವಾದ ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಭೀಮಗಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಆಹಾರದ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ದೂರದ ಹುಲಿಗಳನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು.
ಖ್ಯಾತ ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞ ಕೆ. ಉಲ್ಲಾಸ್ ಕಾರಂತ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, "ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವ ಗಂಡು ಹುಲಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಸ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಇಂತಹ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ವಲಸೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ."
ಅಂಕೋಲಾ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈಗ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಹುಲಿಯ ಗರ್ಜನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಖಂಡತೆ ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳ ನಡುವಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು (ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು) ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಈ ವಲಸೆಗಾರ ಹುಲಿಗಳು ನಮ್ಮ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಯಶೋಗಾಥೆಯ ಜೀವಂತ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ.
