ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿ ತಿಥಿಯಂದು ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ಅವರ ದಿವ್ಯ ವಿವಾಹದ ದಿನವೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ರಾತ್ರಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದದ್ದು ಎಂದು ಭಕ್ತರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ
ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯ ರಾತ್ರಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ಭೂಮಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಾತ್ರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಶಿವನ ವಿಶೇಷ ಕೃಪೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ವಿಶ್ವಾಸ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ ಭಜನೆ, ಕೀರ್ತನೆ, ಮಂತ್ರಪಠಣ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ
ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸು ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರಪಠಣ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಿಶೇಷ ರಾತ್ರಿ ಗ್ರಹಗಳ ಜೋಡಣೆ ದೇಹದ ಮೇಲ್ಮುಖ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯು ನೇರವಾಗಿಟ್ಟು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಕುಂಡಲಿನಿ ಶಕ್ತಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಗಿಗಳು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಚಿಂತನೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೆರೆದೀತು ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಅಥವಾ ಸರಳ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಷಕಾರಿ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಹೊರಹೋಗುತ್ತವೆ. ಉಪವಾಸದಿಂದ ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಿದ್ರೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಶಿವಕೃಪೆ
ಕೈಲಾಸವಾಸಿಯಾದ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ವಿವಾಹದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ದಿನ ಭಜನೆ-ಕೀರ್ತನೆ, ಅಭಿಷೇಕ, ರುದ್ರಪಠಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಉಪವಾಸ, ಜಾಗರಣೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ ಶಿವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ, ಮನಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುವ ಪವಿತ್ರ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.