ಕತ್ರಾ ರೈಲು ರದ್ದು, ವಾಪಸ್ ಟಿಕೆಟ್ ಹಣ ನೀಡದ ರೈಲ್ವೆ; ಪ್ರಯಾಣಿಕನಿಗೆ ₹23,350 ಪರಿಹಾರ!!

ನವದೆಹಲಿ: ಕತ್ರಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಬೇಕಿದ್ದ ರೈಲು ಸೇವೆ ರದ್ದಾದರೂ ವಾಪಸ್ ಟಿಕೆಟ್ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸದ ರೈಲ್ವೆಗೆ ಸೋನಿಪತ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗ ತಕ್ಕ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕನಿಗೆ ಬರಬೇಕಿದ್ದ ₹7,350 ಹಣವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿರುವ ಆಯೋಗ, ಮಾನಸಿಕ, ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಗೆ ₹5,000 ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ವೆಚ್ಚವಾಗಿ ₹11,000 ನೀಡುವಂತೆ ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ₹23,350 ಆಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣವು 2025ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ ಯಾತ್ರಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಭೂಕುಸಿತ ಉಂಟಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಯಾತ್ರೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕತ್ರಾಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮುಂದೂಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಬ್ಬರು ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಟಿಕೆಟ್ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಸ್ ಕೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ರೈಲ್ವೆ ಒಂದು ಕಡೆಯ ಹಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ವಾಪಸ್ ಪ್ರಯಾಣದ ಟಿಕೆಟ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಾರ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತು.

ದೆಹಲಿ-ಕತ್ರಾ ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್

ಸೋನಿಪತ್ ಮೂಲದ ಬಾಲದೇವ್ ರಾಜ್ ನಾರಂಗ್ ಅವರು 2025ರ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ಕತ್ರಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ರೈಲು ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಕತ್ರಾದಿಂದ ನವದೆಹಲಿಗೆ ಮರಳುವ ಟಿಕೆಟ್ ಕೂಡ ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ್ದರು.

ಎರಡೂ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ತಲಾ ₹7,350 ಪಾವತಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು ₹14,700 ಖರ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ ಯಾತ್ರಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಭೂಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಿ ಯಾತ್ರೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಕತ್ರಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಯಾಣವೇ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ನಾರಂಗ್ ಅವರು ಎರಡೂ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಸ್ ನೀಡುವಂತೆ ರೈಲ್ವೆಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ರೈಲ್ವೆ ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ಕತ್ರಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಟಿಕೆಟ್‌ನ ₹7,350 ಹಣವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ ಕತ್ರಾದಿಂದ ನವದೆಹಲಿಗೆ ವಾಪಸ್ ಬರುವ ಟಿಕೆಟ್‌ನ ₹7,350 ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಿಲ್ಲ.

ವಾಪಸ್ ಟಿಕೆಟ್ ಹಣ ಏಕೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ?

ರೈಲ್ವೆಯ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ವಾಪಸ್ ಟಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವತಃ ರದ್ದುಪಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಆ ಟಿಕೆಟ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಪ್ರಕರಣದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ರೈಲ್ವೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲೇ ವಾಪಸ್ ರೈಲು ರದ್ದಾಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಂದು ರೈಲು ಸಂಖ್ಯೆ 12446 ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಂದು ಕೂಡ ರೈಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ರದ್ದಾಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಇದರಿಂದ ವಾಪಸ್ ಪ್ರಯಾಣ ಕೈಗೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಗಮನಿಸಿದೆ. ರೈಲು ಸೇವೆಯೇ ರದ್ದಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕನಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಕೇವಲ ಆರು ಗಂಟೆ ಮೊದಲು ರೈಲು ಸೇವೆ ಪುನರಾರಂಭ

ಪ್ರಕರಣದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವನ್ನೂ ಆಯೋಗ ಗಮನಿಸಿದೆ. ರೈಲು ಮತ್ತೆ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಆರು ಗಂಟೆ ಮೊದಲು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಕತ್ರಾದಿಂದ ಹೊರಟು ನವದೆಹಲಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕಿದ್ದ ಪ್ರಯಾಣಿಕನಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಹೇಳಿದೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ರೈಲು ರದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕನು ತನ್ನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ನಂತರ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲು ರೈಲು ಸೇವೆ ಪುನರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಹೇಳಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ರೈಲು ಸೇವೆ ರದ್ದಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕನು ವಾಪಸ್ ಟಿಕೆಟ್ ಬಳಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆತನ ಹಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಕೇಳಿದ್ದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ

ನಾರಂಗ್ ಅವರು ವಾಪಸ್ ಟಿಕೆಟ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ರೈಲ್ವೆಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಉಳಿದ ₹7,350 ಹಣವನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗದ ಮೊರೆ ಹೋದರು. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿ ನೋಟಿಸ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರೂ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ರೈಲ್ವೆಯ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ದಾಖಲೆಗಳು, ರೈಲ್ವೆಯಿಂದ ಬಂದ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲು ರದ್ದಾದ ಮಾಹಿತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಆಯೋಗವು ರೈಲ್ವೆಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

₹23,350 ಪಾವತಿಸಲು ಆದೇಶ

ಸೋನಿಪತ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಜಯ್ ಸಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಸದಸ್ಯರಾದ ಶ್ಯಾಮ್ ಲಾಲ್ ಮತ್ತು ದೀಪಾ ಜೈನ್ ಅವರ ಪೀಠ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.

ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ₹7,350 ಟಿಕೆಟ್ ಹಣವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನಸಿಕ, ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಗೆ ₹5,000 ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು. ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ವೆಚ್ಚವಾಗಿ ₹11,000 ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ₹23,350 ಮೊತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸಿಗಲಿದೆ.

ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದಿನದಿಂದ 45 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ. ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ₹7,350 ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಆ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಶೇ.8ರಷ್ಟು ಸರಳ ಬಡ್ಡಿ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಕೂಡ ಆಯೋಗ ಹೇಳಿದೆ.

ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಏನು ಸಂದೇಶ?

ರೈಲು ಸೇವೆ ರದ್ದಾದಾಗ ಟಿಕೆಟ್ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ರೈಲು ರದ್ದಾದ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದ SMS, ಟಿಕೆಟ್, ಹಣ ಪಾವತಿ ವಿವರ, ರೈಲ್ವೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ ನಂತರ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾದಾಗ ಅವು ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ರೈಲು ರದ್ದಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ರೈಲ್ವೆಯಿಂದ ಬಂದ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ವಾದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆಯೋಗದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಭೂಕುಸಿತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಪ್ರಕರಣ, ರೈಲು ಸೇವೆ ರದ್ದಾದಾಗ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ ಸೇವೆ ರದ್ದಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಹಣದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಪಂದನೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.