ಕಾಶಿಯ ಪವಿತ್ರ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ 'ಮಸಾನ್ ಹೋಳಿ' ಅಥವಾ 'ಸ್ಮಶಾನ ಹೋಳಿ' ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ರಹಸ್ಯಮಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಹಬ್ಬವಾದ ಹೋಳಿಯನ್ನು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಬಣ್ಣಗಳು, ನೀರು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಬ್ರಜ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯಂದೇ ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಜನರು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಭೋಲೆನಾಥನ ನೆಲೆವೀಡಾದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಭ್ರಮವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜನರು ಬಣ್ಣಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸ್ಮಶಾನದ ಚಿತೆಯಿಂದ ಬಂದ ಚಿತಾಭಸ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಹೋಳಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2026 ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಸಾನ್ ಹೋಳಿಯು ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರಂದು ನಡೆಯಲಿದೆ. ಕಾಶಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 27 ರಂದು ರಂಗಭರಿ ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನದಂದು ಭಕ್ತರು ಮೊದಲು ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಮರುದಿನವೇ, ಅಂದರೆ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು, ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಚಿತಾಭಸ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಹೋಳಿ ಆಡುವ ಕಾಯಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಶಿವ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ ಸಪ್ತಶತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದಿನದಂದು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದ ದೆವ್ವಗಳು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
'ಮಸಾನ್' ಎಂದರೆ ದಹನ ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ಸ್ಮಶಾನ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿಗಳು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಪಿಸ್ತೂಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ ಉಳಿಯುವ ಬೂದಿಯನ್ನೇ ಪರಸ್ಪರ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹೋಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಒಂದು ಬಲವಾದ ಕಾರಣವಿದೆ. ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಷ್ಟೇ ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆತ ಬೂದಿಯಾಗಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಜೀವನದ ಕಹಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ಹಬ್ಬವು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಭ್ರಮವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಾವಿನ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸುವ ಮತ್ತು ದೇಹದ ನಶ್ವರತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಲೌಕಿಕ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಮನುಷ್ಯ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಸ್ಮಶಾನದ ಬೂದಿ ಸಾರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕಾಶಿಯ ಈ ಚಿತಾಭಸ್ಮದ ಹೋಳಿಯು ಭಕ್ತರಿಗೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಗಮವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
