ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತದ ನಡುವೆಯೇ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಇಂಧನದ (ATF) ರಫ್ತು ಸುಂಕವನ್ನು (Export Duty) ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮೇಲಿನ ರಫ್ತು ಸುಂಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಹಠಾತ್ ನಿರ್ಧಾರದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಾಹನ ಸವಾರರಲ್ಲಿ "ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ರೀಟೇಲ್ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿವೆಯೇ?" ಎಂಬ ಭಾರಿ ಚರ್ಚೆ ಹಾಗೂ ಆತಂಕ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ದೇಶದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಜೇಬಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ತೆರಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ನಿಖರ ವಿವರಗಳು
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಇಂಧನದ ರಫ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿಶೇಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು (SAED) ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ದರಗಳು ಇಂದಿನಿಂದಲೇ (ಜೂನ್ 16, ಮಂಗಳವಾರ) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿವೆ.
ಡೀಸೆಲ್ ರಫ್ತು ಸುಂಕ: ಡೀಸೆಲ್ ರಫ್ತು ಮೇಲಿನ ವಿಶೇಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ 50 ಪೈಸೆ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಮುಂಚೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ಇದ್ದ 13.5 ರೂಪಾಯಿ ಸುಂಕವು ಈಗ 14 ರೂಪಾಯಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.
ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (ATF) ಸುಂಕ: ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಇಂಧನ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 3 ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಎಟಿಎಫ್ ರಫ್ತು ಸುಂಕ ಲೀಟರ್ಗೆ 9.5 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 12.5 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸುಂಕ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ: ಪೆಟ್ರೋಲ್ ರಫ್ತು ಸುಂಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ರಫ್ತು ಮೇಲಿನ ಸುಂಕ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ 1.5 ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ರೀಟೇಲ್ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ?
ವಾಹನ ಸವಾರರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಾಧಾನಕರ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ತೆರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳದ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಇಂಧನ ದರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಲ್ಲ
ಈ ಪರಿಷ್ಕೃತ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳು ಕೇವಲ ಭಾರತದಿಂದ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುವ ಇಂಧನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ಒಳಗಡೆ, ಅಂದರೆ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲಿನ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶದ ಇಂಧನ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಇಳಿಕೆಯಾಗಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಹಕರು ಎಂದಿನ ದರದಲ್ಲೇ ಇಂಧನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದ್ದೇಕೆ?
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ (West Asia) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರಿಳಿತ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಿವೆ:
ಅತಿಯಾದ ಲಾಭ ಗಳಿಕೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ (Windfall Tax): ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕಂಪನಿಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್, ನಯಾರಾ ಎನರ್ಜಿ ಮುಂತಾದವು) ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ದೇಶದ ಒಳಗಡೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಬದಲು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ರಫ್ತು ಮಾಡಿ ಅತಿಯಾದ ಲಾಭ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ರಫ್ತು ಸುಂಕದ ಬಿಸಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿದೆ.
ದೇಶೀಯ ಇಂಧನ ಕೊರತೆ ನೀಗಿಸುವುದು: ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಲಾಭದ ಆಸೆಗೆ ಬಿದ್ದು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಂಧನ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದರೆ, ದೇಶದ ಒಳಗಡೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲು ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ದರ ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತಾ?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆಗಳು ಒಂದು ಬ್ಯಾರಲ್ ಬ್ರೆಂಟ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 80 ಡಾಲರ್ ಆಸುಪಾಸಿಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ 15 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇಲಾಖೆಯ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿ ಈ ರಫ್ತು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು (Windfall Tax) ಪರಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡರೆ, ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರಗಳು ಇಳಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಯಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೇಶೀಯ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು (Excise Duty) ಏರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ದರಗಳು ಇಳಿಕೆಯಾಗದೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು. ಸದ್ಯಕ್ಕಂತೂ ರಫ್ತು ಸುಂಕದ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನೇರ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಸಮಾಧಾನದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.