ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಅಮರನಾಥ ಗುಹೆಯಿಂದ ಭಕ್ತ ಮಹಾಶಯರಿಗೆ ನಿರಾಸೆಯ ಸುದ್ದಿಯೊಂದು ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಅಮರನಾಥ ಯಾತ್ರೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ಕೇವಲ ಐದೇ ದಿನಗಳು ಕಳೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಗುಹೆಯೊಳಗಿನ ಸ್ವಯಂಭೂ ಪವಿತ್ರ ಹಿಮಲಿಂಗವು ಬಹುತೇಕ ಕರಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಿವನ ಈ ಅದ್ಭುತ ಹಿಮದ ರೂಪ, ಈ ಬಾರಿ ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಕರಗಿರುವುದು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ಹಾಗೂ ಬೇಸರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯವೇ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಶಿವಭಕ್ತರು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಹಿಮಾಚ್ಛಾದಿತ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಕಾವಲು ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಅಮರನಾಥ ಗುಹೆಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ನಿರ್ಮಿತ ಈ ಹಿಮಲಿಂಗವನ್ನು ಕಣ್ಣುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಭಕ್ತರ ಜೀವಮಾನದ ಪರಮ ಸೌಭಾಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಭಾರಿ ಆಸೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಗುಹೆಯ ಆವರಣ ತಲುಪಿದ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೇ ಪೂರ್ಣಾಕಾರದ ಹಿಮಲಿಂಗದ ದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲೂ ಈಗ ಅಮರನಾಥದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಹಿಮಲಿಂಗವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಗಳನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೀಡು ಮಾಡಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕರಾಳ ಛಾಯೆ
ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಮಲಿಂಗವು ಈ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರಗಲು ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅತಿಯಾದ ಉಷ್ಣಾಂಶವೇ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ತಜ್ಞರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ: ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ: ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೀಳಬೇಕಾದ ಹಿಮಪಾತದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಗುಹೆಯೊಳಗಿನ ಉಸಿರಾಟದ ಉಷ್ಣತೆ: ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ತಾಪಮಾನವೂ ಸಹ ಹಿಮದ ಮೇಲಿರುವ ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ (Climate Change) ನೇರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಈಗ ಕೇವಲ ಕರಾವಳಿ ಅಥವಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಕರಾಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
ಅಮರನಾಥ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮಲಿಂಗ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಒಂದು ನಿಸರ್ಗದ ಅದ್ಭುತ ಮ್ಯಾಜಿಕ್. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 3,888 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪವಿತ್ರ ಗುಹೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಬಂಡೆಗಳ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸಂದುಗಳಿಂದ ನೀರು ಹನಿಹನಿಯಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮೈನಸ್ ಡಿಗ್ರಿ ತಾಪಮಾನದಿಂದಾಗಿ, ಆ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಲು (Freeze) ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹನಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಶಿವಲಿಂಗದ ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚಂದ್ರನ ಬೆಳವಣಿಗೆ (ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷ) ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ (ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷ) ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಹಿಮಲಿಂಗದ ಗಾತ್ರವೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಮಲಿಂಗವು ಬಹುತೇಕ ಕರಗಿಹೋಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅಮರನಾಥ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಅಮರನಾಥಜಿ ಶ್ರೈನ್ ಬೋರ್ಡ್ (SASB) ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಎಂದಿನಂತೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಗುಹೆಗೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು, ಹವನಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿವನಾಮ ಸ್ಮರಣೆಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
"ಶಿವನು ಕೇವಲ ಹಿಮದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲ, ಈ ಪವಿತ್ರ ಗುಹೆಯ ಕಣ ಕಣದಲ್ಲೂ ಇದ್ದಾನೆ" ಎಂಬ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಭಕ್ತರು ಜಯಘೋಷಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಾ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಏರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾತ್ರಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ, ಸಿಆರ್ಪಿಎಫ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರು ಬಿಗಿ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಿದ್ದು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಹಾಗೂ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಅಮರನಾಥದ ಹಿಮಲಿಂಗವು ಕೇವಲ ಐದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗಿರುವುದು ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಾಶದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿವೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಹಿಮಾಲಯದ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
