ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಕಳೆಗಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕರಾವಳಿಯ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಘರ್ಜನೆಯಂತೆಯೇ ತಾಳ-ತಾಸೆಗಳ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಮೈಗೆ ಹುಲಿಯ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು, ಹುಲಿಯಂತೆ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಕುಣಿಯುವ ಹುಲಿವೇಷ ಅಥವಾ ಪಿಲಿವೇಷ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜನಪದ ಕಲೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕಲೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ ಸೇರಿದಂತೆ ತುಳುನಾಡಿನ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ, ಭಕ್ತಿ, ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸುವ ಈ ಕಲೆಗೆ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಬಂದರೆ ಹುಲಿವೇಷ ತಂಡಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ ಜೋರಾಗುವುದು, ತಾಸೆ ವಾದ್ಯಗಳ ಸದ್ದು ಮೊಳಗುವುದು ಮತ್ತು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂದಣಿ ಹೆಚ್ಚುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕರಾವಳಿಯ ನವರಾತ್ರಿಗೆ ಹುಲಿವೇಷವೇ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು
ಹುಲಿವೇಷವನ್ನು ದುರ್ಗಾದೇವಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ವಾಹನ ಹುಲಿ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಹುಲಿವೇಷ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನೃತ್ಯರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಈ ಕಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಮಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕುಂದಾಪುರ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಕಾರ್ಕಳ ಸೇರಿದಂತೆ ಕರಾವಳಿಯ ಹಲವು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲೂ ಹುಲಿವೇಷದ ಸಂಭ್ರಮ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಮೈಮೇಲೆ ಹುಲಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಲೆ
ಹುಲಿವೇಷದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೇ ಕಲಾವಿದರ ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಬಣ್ಣ. ಹಳದಿ, ಕಪ್ಪು, ಕಿತ್ತಳೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹುಲಿಯ ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖಕ್ಕೂ ಹುಲಿಯ ರೂಪ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಂತರ ತಾಸೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳ ಭರ್ಜರಿ ತಾಳಕ್ಕೆ ಕಲಾವಿದರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹುಲಿವೇಷದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಾಹಸಮಯ ಚಲನೆಗಳು, ಅಕ್ರೋಬ್ಯಾಟಿಕ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಿರಿಯರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೆಳೆಯುವ ಮನರಂಜನೆಯ ರೂಪವಾಗಿ ಇದು ಬೆಳೆದಿದೆ.
ತಂಡಗಳ ನಡುವೆ ಭರ್ಜರಿ ಪೈಪೋಟಿ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹುಲಿವೇಷ ತಂಡಗಳು ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ. News18 ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದರಲ್ಲೇ 100ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಹುಲಿವೇಷ ತಂಡಗಳಿದ್ದು, ಮಂಗಳಾದೇವಿ ಹುಲಿವೇಷ ತಂಡ, ಕಾಳಿಚರಣ್, ಬರ್ಕೆ, ಪುತ್ತೂರು ಟೈಗರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲೇಗ ಟೈಗರ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಹುಲಿವೇಷ ಈಗ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ತಂಡಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ನೃತ್ಯ ಕೌಶಲ್ಯ, ವೇಷಭೂಷಣ, ಸಾಹಸಮಯ ಚಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪೈಪೋಟಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನರ್ತಕರ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪಿಲಿನಲಿಕೆಗೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆ
ಹುಲಿವೇಷದ ಜೊತೆಗೆ ಪಿಲಿನಲಿಕೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳೂ ಮಂಗಳೂರು ದಸರಾ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಯುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ವೇದಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.
2026ರಲ್ಲೂ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಲಿವೇಷವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಐದನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪಿಲಿ ಅಜನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಕೂಡ ಆರಂಭವಾಗಿವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಕುಣಿತ ತಂಡಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪರಂಪರೆ ಉಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಆಧುನಿಕ ಮನರಂಜನೆಯ ಹಲವು ರೂಪಗಳು ಬಂದರೂ ಹುಲಿವೇಷ ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಯುವಕರು ಈ ಕಲೆಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕರಾವಳಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಗೆ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ ತಾಸೆಯ ಸದ್ದು, ಹುಲಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿನ ನರ್ತಕರ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಂತಿರುವ ಜನಸ್ತೋಮ ಕರಾವಳಿಯ ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ರಂಗು ತುಂಬುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಹುಲಿವೇಷ ಕೇವಲ ನೃತ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಕ್ತಿ, ಕಲಾ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು-ಉಡುಪಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಹುಲಿಗಳ ಕುಣಿತ ನೋಡಲು ಸೇರುವ ಜನಸ್ತೋಮವೇ ಈ ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಕರಾವಳಿಗರ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
