ಲಂಡನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹೈಕಮಿಷನ್ ಕಚೇರಿಯವರೆಗೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಹರಿದುಬಂದ ಆ ಜನಸಾಗರ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ನವದೆಹಲಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಯ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ (PoK - ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು PaJK ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ) ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭೀಕರ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ರಾಜಕೀಯ ದಮನಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಸಾವಿರಾರು ಕಾಶ್ಮೀರಿ ವಲಸಿಗರು ಲಂಡನ್ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ "ಆಜಾದಿ" ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಿದರು.
ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಿರುತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಮೌನ. ಇದೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ ಬಿಬಿಸಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಅಥವಾ ಅಲ್ ಜಜೀರಾದಂತಹ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಇದನ್ನು ಪ್ರೈಮ್-ಟೈಮ್ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಸಲಿ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚಿ ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ "ಆಯ್ದ ಕಣ್ಣುಗಳು" ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಕಿಚ್ಚು ಹತ್ತಿದ್ದು ಏಕೆ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಜಂಟಿ ಅವಾಮಿ ಆಕ್ಷನ್ ಕಮಿಟಿ (JAAC) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ನಾಗರಿಕ ಚಳವಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ ಏರಿಕೆ, ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿನ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಹೋರಾಟ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರದ ದಮನಕಾರಿ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಈಗ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹೋರಾಟವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಕರಾಳ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾಯ್ದೆ (ATA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ JAAC ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕ ಶೌಕತ್ ನವಾಜ್ ಮಿರ್ ಸೇರಿದಂತೆ 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಜೈಲಿಗಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ಅರೆಸೇನಾ ಪಡೆಗಳಾದ 'ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ರೇಂಜರ್ಸ್' ಅನ್ನು ನುಗ್ಗಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾವಲಾಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಮೀರ್ಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅಮಾಯಕ ನಾಗರಿಕರು ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧವೇ ಬ್ರಿಟನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಸಮುದಾಯ ಬೀದಿಗಿಳಿದಿದೆ.
ಲಂಡನ್ ಮಾರ್ಚ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆ
ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವಿಲ್ಲದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿತ್ತು. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 10,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ರಿಟಿಷ್-ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳು ಬಿಸಿಲನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ 3 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ತಾಯಂದಿರು, ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. 93 ವರ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ ಜಬ್ಬಾರ್ ಭಟ್ ಅವರು ಗಾಲಿಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೃಶ್ಯ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.
ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ಯಾನರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಶೌಕತ್ ನವಾಜ್ ಮಿರ್ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸೇನೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ ಹುತಾತ್ಮರ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ಮೊಳಗಿದ ಘೋಷಣೆಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿದ್ದವು:
"ಯೇ ಜೋ ದೆಹಶತ್ಗರ್ದಿ ಹೈ, ಇಸ್ಕೇ ಪೀಛೇ ವರ್ದಿ ಹೈ" (ಈ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಹಿಂದೆ ಪಾಕ್ ಸೇನೆಯ ಸಮಸ್ತ್ರವಿದೆ).
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಡಳಿತದಿಂದ ನಮಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಬೇಕು ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ನೇರ "ಆಜಾದಿ" ಘೋಷಣೆಗಳು.
ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇಷ್ಟು ದಿನ ಭಾರತದ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಯುವಕರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ "ಆಜಾದಿ" ಎಂಬ ಅಸ್ತ್ರ, ಇಂದು ಲಂಡನ್ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧವೇ ತಿರುಗಿಬಿದ್ದಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಚಕ್ರ ಹೇಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ "ಆಯ್ದ ಕುರುಡುತನ"
ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿದೆ: "ಇದಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಕವರೇಜ್ ನೀಡುತ್ತಿವೆ?"
ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ. ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ನಂತಹ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕ್ರಮವನ್ನು "ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗಂಭೀರ ಉಲ್ಲಂಘನೆ" ಎಂದು ಕಟುವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದರೂ, ಜಾಗತಿಕ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಮುಖಪುಟದ ಸುದ್ದಿಯಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ.
ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕಾರಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ
ನೆರೇಟಿವ್ (ಕಥನ) ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದಿರುವುದು: ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರ ಎಂದರೆ ಅದು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಿಂಬಿತವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಅಲಿಖಿತ ನಿಯಮವಿದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧವೇ ದಂಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಅವರ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಸುಳ್ಳು ನೆರೇಟಿವ್ಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ: ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಈಗಾಗಲೇ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೈರಾಣಾಗಿ, ದಿವಾಳಿಯಾಗುವ ಹಂತ ತಲುಪಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಳಗಿನ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಿಂತ, ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರಚಾರದ ಅಜೆಂಡಾ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಹಿಸದ ಕೆಲವು ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ, ಪಿಒಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ನಿಲುವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸರಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರು ಮೌನಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇಬ್ಬಂದಿ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಫಲ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೆನಡಾ, ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ) ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ನೀರಿನಂತೆ ಸುರಿದಿದೆ. ಭಾರತ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು, ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಪಿಒಕೆ ಜನರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನೂ ನೀಡಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್) ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಿ, ಪಿಒಕೆ ಜನರಿಗೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಿಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜನರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಟ್ಟಲೆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನ ಕ puppets (ಗೊಂಬೆಗಳು) ಆಗಿರುವ ಪಿಒಕೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನೈಜ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಯ ಸೇನಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಆಕ್ರೋಶ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
