ನವದೆಹಲಿ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತನ್ನ ವಾಯುಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘದೂರದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ ಹುಡುಕುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಭಾರತ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಶಿನ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಸಂಚರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಶಿನ್ಜಿಯಾಂಗ್ನ ಹೋಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಪರ್ಯಾಯ ವಾಯುಮಾರ್ಗ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಮಂಗಳವಾರ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಹೋಟನ್ ಮಾರ್ಗದ ಕುರಿತು ಚೀನಾ ಜತೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವೂ ಚೀನಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಬಂಧದಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ
2025ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ಬಳಿಕ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿತ್ತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ವಾಯುಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತ್ತು. ಭಾರತವೂ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಿತ್ತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಿರ್ಬಂಧ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಲವು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಗಳ ಮೇಲಿನ ವಾಯುಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೆಹಲಿ, ಮುಂಬೈ ಸೇರಿದಂತೆ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ನಗರಗಳಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಕಡೆಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ವಿಮಾನಗಳು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಸಾಗುವ ದೀರ್ಘ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಸ್ಕಟ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಾಯುಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.
ಇದರಿಂದ ವಿಮಾನದ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ವಿಮಾನಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಖರ್ಚುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ದೀರ್ಘ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮೇಲೂ ಪರೋಕ್ಷ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಹೋಟನ್ ಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಏಕೆ ಚರ್ಚೆ?
ಚೀನಾದ ಶಿನ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹೋಟನ್ ಮೂಲಕ ವಾಯುಮಾರ್ಗ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪ್ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಕೆಲವು ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸುತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳಿಗಿಂತ ಹೋಟನ್ ಮಾರ್ಗ ಕೆಲವು ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ದೂರದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಈ ಮಾರ್ಗ ಸೂಕ್ತವಾಗಲಿದೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಚೀನಾದಿಂದ ಅನುಮತಿಸಲ್ಪಡುವ ನಿಖರ ಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ಹಾರಾಟದ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಲಿದೆ.
ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೋಟನ್ ಮಾರ್ಗದ ಕುರಿತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದು, ಚೀನಾದ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗಿಲ್ಲ.
ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ
ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚ ಪ್ರಮುಖ ಖರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಹಾರಬೇಕಾದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅದರ ಜತೆಗೆ ವಿಮಾನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಕರ್ತವ್ಯದ ಅವಧಿ, ವಿಮಾನದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೆಚ್ಚಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಳಿಕ ದೀರ್ಘ ಮಾರ್ಗ ಬಳಸಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೂಡ ಈ ನಿರ್ಬಂಧದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹಿಂದೆಯೇ ಅಂದಾಜಿಸಿತ್ತು. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತವೂ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಟನ್ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತರೆ ಕೆಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಯೋಜನ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಮಾರ್ಗದ ಅಂತಿಮ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಅನುಮತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲೂ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಂತದಲ್ಲಿತ್ತು. 2020ರ ಗಡಿ ಸಂಘರ್ಷದ ನಂತರ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದವು. ಇದೀಗ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕೆಲವು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾರ್ಗದ ಕುರಿತ ಮಾತುಕತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ನೇರ ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಪುನರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ನೇರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿನ್ಜಿಯಾಂಗ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಕುರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆ ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.
ಆದರೆ ಹೋಟನ್ ಮಾರ್ಗದ ವಿಚಾರ ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಚೀನಾದಿಂದ ಅಂತಿಮ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶ ನಿರ್ಬಂಧ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ದೂರದ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿನ್ಜಿಯಾಂಗ್ನ ಹೋಟನ್ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಮಾತುಕತೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೂಪ ಪಡೆಯಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
