ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳೆ ಬಂದರೆ ರೈತರು ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತಾಜಾ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾವು ಬೆಳೆಗಾರರು.
ಈ ಬಾರಿ ಪ್ರಕೃತಿ ದಯವಂತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತೋತಾಪುರಿ ಮರಗಳು ಮಾವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ನಂತರ ಅವರು ತತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಬೆಲೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಂತೋಷದಂತೆ ಅಲ್ಲ, ನಿರಾಶೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕವು ಬಂಪರ್ ಬೆಳೆ ಪಡೆದ ಆಂಧ್ರದ ಮಾವು ರೈತರ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಬೆಲೆ ಕುಸಿತದ ದುಷ್ಟಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ರೈತರು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ತೋತಾಪುರಿ ಮಾವು ಕೇಂದ್ರ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ
ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು, ತಿರುಪತಿ, ಅಣ್ಣಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಕದಪ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತೋತಾಪುರಿ ಮಾವು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಈ ರೈತರಲ್ಲಿ 60% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾವು ಕೃಷಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತೋತಾಪುರಿ ತಳಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಲ್ಪ್ (ಮಾವಿನ ರಸ ಉತ್ಪಾದನೆ) ಉದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕೀಟ ಕಾಟದಿಂದ ತತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೈತರು ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಕಂಡರು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಯಿಂದ ಮಾವು ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಸಿರಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮರಗಳ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಬೆಂಬಲಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕೀಟನಾಶಕ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲು ಹಣ ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದ ರೈತರು "ಈ ಬಾರಿ ಮರಗಳು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ" ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಲಾಭದ ಕನಸು ಕಂಡರು, ಆದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದಲಾಲರು ಮತ್ತು ಪಲ್ಪ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮಾಲೀಕರು ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದರು, ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ರೈತರ ಬೆನ್ನು ಮುರಿದರು.
ಬೆಲೆ ಕುಸಿತದ ತೀವ್ರತೆ: ವೆಚ್ಚವೂ ಕೂಡ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ!
ಕಳೆದ ವರ್ಷ ತೋತಾಪುರಿ ಮಾವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಟನ್ ಗೆ 18,000 ರಿಂದ 22,000 ರೂಪಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಬೆಲೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 8,000 ರಿಂದ 10,000 ರೂಪಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಟನ್ ಮಾವುಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ.
ಮಾವು ತೋಟವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ, ಕೀಟನಾಶಕ ಸಿಂಪಡಣೆ, ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದಾಗ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಲೆ ಅಲ್ಪವಾಗಿದೆ. ತೋಟದಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಬೆಲೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿ ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪಲ್ಪ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಮತ್ತು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬೆಲೆ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ; ರೈತರು ಪಲ್ಪ್ ಉದ್ಯಮದ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ದಲಾಲರ "ಸಿಂಡಿಕೇಟ್" ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮಾವು ರಸ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ. ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಹಣ್ಣುಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮಾವುಗಳನ್ನು ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರೈತರು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಲವಂತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡ ರೈತರು
ಮಾವು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೆಳೆ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ರೈತರು ಈ ಬೆಳೆಗಾಗಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ತೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ರೈತರು ತೋಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಖಾಸಗಿ ಸಾಲಗಾರರು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆ ಬಂದರೂ ಆದಾಯ ಶೂನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರೈತರು ಸಾಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ತೀರಿಸುವುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಳೆ ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ರೈತರು ಸರ್ಕಾರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾರೆ
ಈ ಭಯಾನಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾವು ಬೆಳೆಗಾರರ ಸಂಘಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿವೆ. ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (ಎಂಎಸ್ಪಿ) ಘೋಷಿಸಲು ತಕ್ಷಣದ ಸರ್ಕಾರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಅವರು ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಯೋಜನೆ: ಸರ್ಕಾರವು ಪಲ್ಪ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿ ಪ್ರತಿ ಟನ್ ಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 15,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು.
ಶೀತಲ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಘಟಕಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ: ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಪ್ರಮುಖ ಮಾವು ಬೆಳೆಗಾರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಶೀತಲ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
ಸಾರಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು: ರೈತರು ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಸಾರಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.
ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ತೋತಾಪುರಿ ಮಾವು ಬೆಳೆಗಾರರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಇಲ್ಲದಾಗ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೂಜಾಡುವ ರೈತರು, ಬೆಳೆ ಬಂದಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದಲಾಲರು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ರೈತರು ಮಾವು ಕೃಷಿಯಿಂದ ದೂರವಾಗಬಹುದು. ಆಂಧ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ಭರವಸೆ ನೀಡದೆ, ಬೆಲೆ ಕುಸಿತದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡ ರೈತರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕು.