ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ನಡುವೆಯೇ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದು ಎದ್ದಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು 6,169 ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ 61 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೋಷಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇದೀಗ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.
6 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳ ತೆರವು
ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಕಾಮಗಾರಿಗಾಗಿ 2,106 ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ 21,604 ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಪೋಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು.
ಇನ್ನು ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಮೆಟ್ರೋ ಕಾಮಗಾರಿಗಾಗಿ 4,063 ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮರಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ 40,630 ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಅವುಗಳ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ 6,169 ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಸಸಿಗಳಂತೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದರೆ, ಒಟ್ಟು 61,? ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಪೋಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಮೇಲಿತ್ತು. ಈ ಸಸಿಗಳ ನೆಡುವಿಕೆ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಇದೀಗ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ.
ಒಂದು ಮರಕ್ಕೆ 10 ಸಸಿ ನೆಡುವ ನಿಯಮ
ಮೆಟ್ರೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರತಿ ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಎತ್ತರದ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಸಂಬಂಧ ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ನಿಗದಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾಗಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಸಸಿಗಳು ಬದುಕುಳಿದಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆ ಇದೀಗ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ.
CAG ಮುಂದೆ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಮೆಟ್ರೋ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ ಕುರಿತು ಭಾರತದ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಮಹಾಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರ (CAG) ಪರಿಶೀಲನೆಯ ವೇಳೆ ಈ ವಿಚಾರ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಸಸಿಗಳ ನೆಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಎಂಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಒದಗಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆ ಎಂದರೆ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿಯಮದಂತೆ ನೆಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ನಡೆದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿರಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅಗತ್ಯ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಂದ ತನಿಖೆಗೆ ಆಗ್ರಹ
ಸಾವಿರಾರು ಮರಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರೆ, ಆ ಸಸಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೆಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆರೈಕೆ ನಡೆದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಸಿಗಳ ನೆಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ನಿಯಮ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಪ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಒತ್ತಾಯವೂ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಅಗತ್ಯ
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಮೆಟ್ರೋ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಗರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮರಗಳ ತೆರವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಬದಲಿಯಾಗಿ ನೆಡುವ ಸಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳ, ಬದುಕುಳಿಯುವ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿವರಗಳು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು.
ಹೀಗಾಗಿ 6,169 ಮರಗಳ ತೆರವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ನೆಡಬೇಕಿದ್ದ 61 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಸಿಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವಾಸ್ತವಾಂಶವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆಯ ವಿಚಾರವಲ್ಲ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಹಸಿರು ಪರಿಸರಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
