ನಿಮ್ಮ ತಲೆಯಲ್ಲೊಂದು ಸೂಪರ್ ಐಡಿಯಾ ಇದೆಯೇ? ಹಾಗಾದರೆ 'ವಿಶ್ವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ದಿನ'ದ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕು!!

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಅಂದ ತಕ್ಷಣ ನೆನಪಾಗುವುದು ಜಮೀನು, ಮನೆ ಅಥವಾ ಬಂಗಾರ. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆ ಅಥವಾ ಐಡಿಯಾ ಕೂಡ ನಮಗೆ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ತಂದುಕೊಡುವ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಹೌದು, ಮಾನವನ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ 26 ರಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ 'ವಿಶ್ವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ದಿನ' (World Intellectual Property Day) ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ದಿನವನ್ನು ಯಾಕೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ? ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಯಾಕೆ ಬೇಕು? ಬನ್ನಿ, ಇವತ್ತಿನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.

ಈ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸವೇನು?

ವಿಶ್ವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (WIPO) ಈ ದಿನವನ್ನು 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. 1970ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 26 ರಂದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಅದರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಇದೇ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೊಸದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಕಲೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬೆಲೆ ಸಿಗಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ.

ಏನಿದು 'ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ'?

ಬಹಳ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ವಿಷಯವನ್ನಾದರೂ 'ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ' ಎನ್ನಬಹುದು. ಇದು ಕೈಗೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೂ (ಅಮೂರ್ತ), ಇದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನ ಬೆಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

• ನೀವು ಬರೆದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕವನ ಅಥವಾ ಕಾದಂಬರಿ.
• ನೀವು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಒಂದು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಮಷಿನ್.
• ನಿಮ್ಮ ಕಂಪನಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲೋಗೋ ಅಥವಾ ಹೆಸರು.
• ನೀವು ತಯಾರಿಸಿದ ಒಂದು ಹೊಸ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಟ್ಯೂನ್.

ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿಧಗಳಿವೆ?

ನಮ್ಮ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

ಪೇಟೆಂಟ್ (Patents): ನೀವು ಯಾವುದಾದರೂ ಹೊಸ ಮಷಿನ್ ಅಥವಾ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಬೇರೆಯವರು ಕಾಪಿ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಪೇಟೆಂಟ್ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಪಿರೈಟ್ (Copyright): ಬರಹಗಾರರು, ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಹಕ್ಕಿದು. ನಿಮ್ಮ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂದರೆ ಬೇರೆಯವರು ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಲೇಬೇಕು.

ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ (Trademarks): ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಲೋಗೋ ಅಥವಾ ಹೆಸರನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಆಪಲ್, ಟಾಟಾ) ಯಾರೂ ಕದಿಯದಂತೆ ಇದು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು: ಒಂದು ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ನೋಡಲು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇಲೂ ನಿಮಗೆ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ.

ಇದು ನಮಗೆ ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಇವತ್ತಿನ ಜಗತ್ತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದೇ ಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾತ್ರೆಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆತನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಯಾರೂ ಹೊಸದನ್ನು ಮಾಡಲು ಮುಂದೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆವಿಷ್ಕಾರಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ

ಈ ದಿನವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವಜನತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಐಡಿಯಾಗಳೇ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿವೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದಂತಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಈ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ದಿನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಇದು ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಗೌರವ. ನಾವು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ದೇಶವು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲೂ ಯಾವುದಾದರೂ ಹೊಸ ಐಡಿಯಾ ಇದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡಿ!