ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಬಂದರೆ ಮನೆಮನೆಯಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿ ತಂದು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ದೇವರಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಗಣಪತಿಗೆ ಮೋದಕ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಮೋದಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಲಾಡು, ಪಂಚಖಾದ್ಯ, ಅವಲಕ್ಕಿ-ಬೆಲ್ಲ, ಕರ್ಜಿಕಾಯಿ, ಕಬ್ಬು, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದಲೇ ಕೆಲವು ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವಾಗ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ನಿಯಮ ಇಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೋದಕ ಗಣಪತಿಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ
ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಮೋದಕಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಪದರ ಮಾಡಿ, ಅದರೊಳಗೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದ ಹೂರಣ ತುಂಬಿ ಮೋದಕ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೋದಕವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆವಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ದಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಕ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಲವು ಕಡೆ ಇದೆ.
ಮೋದಕ ಸಿಹಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಗಣಪತಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಇಟ್ಟು, ನಂತರ ಮನೆಯವರು ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೋದಕದ ಜೊತೆಗೆ ಕಡಲೆಹಿಟ್ಟಿನ ಲಾಡು ಕೂಡ ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ನೈವೇದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಗಣಪತಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಲಾಡುವಿನ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ.
ಪಂಚಖಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಅವಲಕ್ಕಿ-ಬೆಲ್ಲ
ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಖಾದ್ಯಕ್ಕೂ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಒಣಕೊಬ್ಬರಿ, ಬೆಲ್ಲ, ಎಳ್ಳು, ಅವಲಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹುರಿಗಡಲೆ ಸೇರಿಸಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟವಲ್ಲ. ಬೇಕಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬೆರೆಸಿದರೆ ಪಂಚಖಾದ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವಲಕ್ಕಿ-ಬೆಲ್ಲವೂ ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸರಳ ನೈವೇದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅವಲಕ್ಕಿಗೆ ಬೆಲ್ಲ, ಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಏಲಕ್ಕಿ ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವಲಕ್ಕಿ-ಬೆಲ್ಲ ಮಾಡಬಹುದು. ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಈ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಗೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ.
ಕಬ್ಬು, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕರ್ಜಿಕಾಯಿ
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನೂ ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಸಿಹಿಯಾದ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ.
ಕರ್ಜಿಕಾಯಿ ಕೂಡ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಕಾಯಿ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಗಸಗಸೆ ಹೂರಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಹಿಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ತುಂಬಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕರ್ಜಿಕಾಯಿ, ಕಡುಬು, ಮೋದಕದಂತಹ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಮನೆಯವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೈವೇದ್ಯದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ದಿನ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಪಂಚಾಮೃತವನ್ನೂ ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ
ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡುವ ಪಂಚಾಮೃತವನ್ನೂ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಐದು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಂಚಾಮೃತ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಂಚಾಮೃತ ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ 16 ಚಮಚ ಹಾಲು, 8 ಚಮಚ ಮೊಸರು, 4 ಚಮಚ ಜೇನುತುಪ್ಪ, 2 ಚಮಚ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು 1 ಚಮಚ ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗಣಪತಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಇಡುವಾಗ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದುಬಾರಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸಿದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೋದಕವಾಗಲಿ, ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ ಅವಲಕ್ಕಿಯಾಗಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಸಾಕು ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಮನೆಯವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ನೈವೇದ್ಯ ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಖುಷಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮೋದಕ, ಲಾಡು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕೈಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿರಿಯರು ಪೂಜೆಯ ತಯಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮೋದಕ, ಲಾಡು, ಪಂಚಖಾದ್ಯ, ಅವಲಕ್ಕಿ-ಬೆಲ್ಲ, ಕರ್ಜಿಕಾಯಿ, ಕಬ್ಬು, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಪಂಚಾಮೃತ ಯಾವುದನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ಮುಖ್ಯ. ಮನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೈವೇದ್ಯ ತಯಾರಿಸಿ ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.