ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಹಸಿಗರಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟೋ ಸುಂದರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಸಿಗಬಹುದು. ಆದರೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತನ್ನೊಡಲಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಎಂದರೆ ಅದು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿರುವ 'ಸಾಗರಮಾಥ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ' (Sagarmatha National Park).
ನೀವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳ ಸಾಹಸವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೇ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ತಾಣವಿದು. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪರ್ವತ ಸಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ತನ್ನ ಭೂಖಂಡದ ಎತ್ತರ, ಅಪರೂಪದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಈ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಎಂದರೆ ಅದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತವಾದ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್! ಹೌದು, ಎವರೆಸ್ಟ್ ಶಿಖರವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸಾಗರಮಾಥ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 2,800 ಮೀಟರ್ಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 8,849 ಮೀಟರ್ಗಳ ಭಾರಿ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದೇ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಎತ್ತರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು (Altitude Variation) ಬೇರೆ ಎಲ್ಲೂ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಲೋಟ್ಸೆಯಂತಹ ಭವ್ಯ ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳು ಎವರೆಸ್ಟ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಗಗನಚುಂಬಿಯಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಿವೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ 'ಸಾಗರಮಾಥ' ಎಂದು ಹೆಸರು ಬರಲು ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೇ ಕಾರಣ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ “ಸಾಗರಮಾಥ” ಎಂದರೆ “ಆಕಾಶದ ದೇವತೆ” ಅಥವಾ 'ಆಕಾಶದ ಹಣೆಗೆ ಮುಟ್ಟುವ ಪರ್ವತ' ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಬೃಹತ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವತವೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತವನ್ನು “ಚೊಮೊಲುಂಗ್ಮಾ” ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ “ಜಗತ್ತಿನ ಮಾತೃ ದೇವತೆ” ಎಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಹಿಮಾಲಯದ ಈ ರಮಣೀಯ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ನೀಡಿರುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ.
ವಿಶ್ವದ ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನಿರಂತರ ವಾಸಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಮಾನವ ಸಮುದಾಯಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಗರಮಾಥ ಉದ್ಯಾನವನವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ 'ನಾಮ್ಚೆ ಬಜಾರ್'ನಂತಹ ಸುಂದರ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಸದಾ ಜನರಿಂದ ಮತ್ತು ಚಾರಣಿಗರಿಂದ ಗಿಜಿಗುಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಪರ್ವತ ಆರೋಹಣಕ್ಕೆ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ 'ಶೆರ್ಪಾ' (Sherpa) ಸಮುದಾಯದ ಜನರಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತಾಯ್ನಾಡಿದ್ದಂತೆ. ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಬೌದ್ಧ ಮಠಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಉದ್ಯಾನವನದ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಳೆ ನೀಡಿದೆ.
ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ, ಭೀಕರ ಚಳಿ ಮತ್ತು ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವಾತಾವರಣವು ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾಗರಮಾಥ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಕಠಿಣ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೂ ಸವಾಲೆಸೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಅಪರೂಪದ ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು (Snow Leopards), ಮುದ್ದಾದ ಕೆಂಪು ಪಾಂಡಾಗಳು (Red Panda) ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ತಹ್ರ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಬಂಜರು ಹಿಮಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೇಪಾಳದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ 'ಹಿಮಾಲಯನ್ ಮೋನಲ್' (Himalayan Monal) ನಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ಹಾರಾಡುವುದನ್ನು ಕಾಣುವುದೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗರಮಾಥ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ (Climate Change) ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಖುಂಬು (Khumbu) ಹಿಮ ನದಿಯಂತಹ ಬೃಹತ್ ಹಿಮನದಿಗಳು ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೂ ಸಹ, ಈ ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ತಾಣವನ್ನು ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಕಣ್ಣುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು, ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಆರೋಹಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ರೌದ್ರ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಗರಮಾಥ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕಿಂತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ.
