ಕರ್ನಾಟಕವು ಕೇವಲ ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಭವ್ಯವಾದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಹಾಗೂ ಅಪಾರವಾದ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ 15 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
1. ಮಂಗಳಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ (Mangaladevi Temple)
ಮಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೇ ಈ ಮಂಗಳಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ. 9ನೇ ಶತಮಾನದ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗೃತ ಶಕ್ತಿಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
2. ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಸ್ಥಾನ (Mookambika Temple Kollur)
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದೇಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿದ್ದಿಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಲ್ಲಿನ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಭಕ್ತರ ಸಕಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ವಿದ್ಯೆ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಅಧಿದೇವತೆಯಾಗಿ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಮಾರಕತ್ತ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ (Maraakatta Durgaparmeshwari)
ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ಮಾರಕತ್ತ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ತಾಯಿಯ ದರ್ಶನದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
4. ಆದಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ (Adi Subramanyan Temple)
ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಕ್ತನೂ ಮೊದಲು ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳವೇ ಆದಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ. ಇದು ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಹುತ್ತದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಪದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಈ ಸ್ಥಳ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
5. ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ (Kukke Subramanyan)
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಾಗಾರಾಧನೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಕುಮಾರಧಾರ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ) ಸರ್ಪಗಳ ರಾಜನಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಶ್ಲೇಷ ಬಲಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಪಸಂಸ್ಕಾರ ಪೂಜೆಗಳಿಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
6. ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ (Raja Rajeshwari Devi)
ಪೊಲಿಪು ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ದೇವಿಯು ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕರುಣಾಮಯಿ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತರ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ತಾಯಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವಿಯ ಭವ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಣ್ಣುತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಒಂದು ಪರಮಾನಂದ.
7. ಚಂಡಿಕಾ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ (Chandika Durgaparmeshwari)
ದೇವಿಯ ಉಗ್ರ ಹಾಗೂ ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪದ ಸಮ್ಮಿಲನವೇ ಚಂಡಿಕಾ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ. ಶತ್ರು ಬಾಧೆ ನಿವಾರಣೆ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹಗಳ ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಕಾ ಹೋಮಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
8. ಮಾರಿಯಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ (Mariamma Temple)
ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಿಯಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಂದ, ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಭಕ್ತರು ತಾಯಿ ಮಾರಿಯಮ್ಮನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತವಾಗಿವೆ.
9. ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಕುಡುಪು (Ananthapadmanabha Kudupu)
ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕುಡುಪು ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾದ ನಾಗಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ವಿಶೇಷ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
10. ಮೇನ್ ಮಾರಿಯಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ (Main Mariamma)
ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಮಾರಿಯಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನವು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬ ಹಾಗೂ ಜಾತ್ರೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಸೇರಿ ದೇವಿಗೆ ದೀಪೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
11. ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ (Kadri Manjunath)
ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಜೋಗಿ ಮಠ ಹಾಗೂ ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಿವಲಿಂಗವು ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾಗಿದ್ದು, ಬೌದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರಿನ ಕಾರಂಜಿ (ಗೌರಿ ಕುಂಡ) ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.
12. ಕೊರಗಜ್ಜ ದೇವಸ್ಥಾನ (Koragajja Temple)
ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಭಕ್ತರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಓಗೊಡುವ ದೈವವೆಂದರೆ "ಸ್ವಾಮಿ ಕೊರಗಜ್ಜ". ಕಳೆದುಹೋದ ವಸ್ತುಗಳು ಸಿಗಬೇಕಾದರೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದರೆ ಕೊರಗಜ್ಜನಿಗೆ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ, ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಾಕೊಲೇಟ್/ಮದ್ಯವನ್ನು ಹರಕೆಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಕೊರಗಜ್ಜನ ಶಕ್ತಿ ಅಪಾರವಾದದ್ದು.
13. ವನದುರ್ಗಾ ಮಂದಿರ (Van Durga Mandir)
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ವನದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಕಿ ಹಾಗೂ ದುಷ್ಟ ಸಂಹಾರಕಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಜನರಿಗೆ ಈ ದೇವಿಯೇ ಸರ್ವಸ್ವವಾಗಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
14. ಆನೆಗುಡ್ಡೆ ವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನ (Anegudde Vinayaka)
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂಭಾಶಿಯಲ್ಲೇ ಇರುವ ಆನೆಗುಡ್ಡೆ ಶ್ರೀ ವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಗಣೇಶ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 'ಆನೆ' ಎಂದರೆ ಆನೆ, 'ಗುಡ್ಡೆ' ಎಂದರೆ ಬೆಟ್ಟ. ಇಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನು ಸ್ವಯಂಭೂವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಶುಭ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಯಶಸ್ಸು ಕರಗತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
15. ಬಸವೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ಮಂದಿರ (Basaveshwar Mahadev Mandir)
ಶಿವ ಮತ್ತು ನಂದಿಯ (ಬಸವಣ್ಣ) ಆರಾಧನೆಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಈ ಮಂದಿರವು ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಶಿವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ 15 ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಡೀ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಅಲ್ಲಿನ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸೌಭಾಗ್ಯವಾಗಿದೆ.
