ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅದುವೇ 'ನಾರಿಶಕ್ತಿ ವಂದನಾ ಅಧಿನಿಯಮ'. ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ. 33ರಷ್ಟು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವುದು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಇದು ದಶಕಗಳ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಜಯ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಭ್ರಮದ ಹಿಂದೆಯೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಗಣಿತ ಮತ್ತು "ಉತ್ತರ ವರ್ಸಸ್ ದಕ್ಷಿಣ" ಎಂಬ ಸಂಘರ್ಷದ ಸುಳಿವು ಅಡಗಿದೆ.
ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕೆಂದರೆ ಮೊದಲು 'ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್' (ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ) ಆಗಬೇಕು. ಅಂದರೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ಸದ್ಯ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ 543 ಸೀಟುಗಳಿವೆ, ಇದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 816ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆಗ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸುಮಾರು 273 ಸೀಟುಗಳು ಮೀಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಸಮಾನತೆ ಎನಿಸಿದರೂ, ಇದರ ಒಳಗಿರುವ 'ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರ' ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ, ಆಂಧ್ರ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕೈದು ದಶಕಗಳಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶದಂತೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿದೆ.
ಈಗ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆಯಾದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ನೋಡಿ:
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಈಗಿರುವ 80 ಸೀಟುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 138 ಸೀಟುಗಳು ಸಿಗಬಹುದು (+58 ಹೆಚ್ಚಳ).
ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಿಗುವುದು ಕೇವಲ 14 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೀಟುಗಳು (28 ರಿಂದ 42).
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಸಿಗುವುದು ಕೇವಲ 10 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೀಟುಗಳು.
ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರಳವಾಗಿದೆ: "ನಾವು ದೇಶದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಿದ್ದೇ ತಪ್ಪೇ? ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ಸಿಗುವ ಬಹುಮಾನ ನಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದೇ?"
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಮಾಧಾನದ ನುಡಿ
ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡುತ್ತಾ, "ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಲ್ಲ. ಸೀಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಅವರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪಾಲು ಕೂಡ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಶೇ. 23.76 ರಿಂದ ಶೇ. 23.87)" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಯುಪಿ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನಗಳು ಪಡೆಯಲಿರುವ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೀಟುಗಳ ಮುಂದೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಧ್ವನಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿದೆ.
ಸಮತೋಲನದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ 'ಜನಸಂಖ್ಯೆ' ಮುಖ್ಯ ನಿಜ, ಆದರೆ ಭಾರತದಂತಹ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (Federalism) ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ 'ಸಮತೋಲನ' ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ಕೇವಲ ಎರಡು-ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇಡೀ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಂತಾದರೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವಾಗುವುದು ಸಹಜ.
ಹಾಗಾಗಿ, ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು "ಮಲ್ಟಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ" (ಕೇವಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲದೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಯನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು) ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತಿವೆ. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ದೇಶವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಬಾರದು ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರ ಆಶಯ.