ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಗೆ ಹೋಗಿ ಚೀಲ ತುಂಬ ತರಕಾರಿ ತರೋದು ಅಂದ್ರೆ ಅದು ಯುದ್ಧ ಗೆದ್ದಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ ಆಗ್ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ನೋಟು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾಡಿಸಿದ್ರೆ ಸಾಕು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯೋದು ಬರೀ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾತ್ರ! ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ದಿನಸಿ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದೆ.
ಬರೀ ಹೋಟೆಲ್ ಬಿಲ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಈಗ ಮನೆಯ ಗೃಹಿಣಿಯರಿಗೂ ತಮ್ಮ 'ಕಿಚನ್ ಬಜೆಟ್' ನಿಭಾಯಿಸೋದು ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕೇವಲ ಅಂಗಡಿಯವರನ್ನ ದೂರುವುದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ, ಇದರ ಹಿಂದೆ 'ಹೋಲ್ಸೇಲ್ ಇನ್ಫ್ಲೇಷನ್' (Wholesale Inflation) ಅಥವಾ ಸಗಟು ಹಣದುಬ್ಬರದ ದೊಡ್ಡ ಕೈವಾಡವಿದೆ.
ಏನಿದು 'ಹೋಲ್ಸೇಲ್' ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ?
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ರೈತರಿಂದ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ವಸ್ತುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಗೆ ಬರುವಾಗಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ಸಗಟು ಹಣದುಬ್ಬರ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಆಯ್ತು ಅಂದ್ರೆ, ಅದರ ಬಿಸಿ ನೇರವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿ ಅಥವಾ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ತಲುಪುವಾಗ ಇನ್ನೂ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗಿರುತ್ತೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇದರ ಹೊರೆ ಬೀಳೋದು ನಮ್ಮ-ನಿಮ್ಮಂತಹ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ.
ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಅಸಲಿ ವಿಲನ್ ಯಾರು?
ಅನೇಕರು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಬೆಲೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ. ಆದರೆ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ:
ಹವಾಮಾನದ ಆಟ - ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ-ಬೆಳೆ ಯಾವುದೂ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದಾಗಿ ಬೆಳೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುವ ತರಕಾರಿ, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಬೆಲೆ ಡಬಲ್ ಆಗ್ತಿದೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲ್-ಡೀಸೆಲ್ ಬಿಸಿ - ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಆದಷ್ಟೂ ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ದಿನಸಿ ಸಾಗಿಸುವ ಲಾರಿಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಕೂಡ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗುತ್ತೆ. ಹೊಲದಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ವಸ್ತುಗಳು ಬರಲು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯೂ ಏರುತ್ತದೆ.
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಕಷ್ಟ - ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಆಮದು-ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕೂಡ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.
ಗ್ರಾಹಕರ ಗೋಳು ಕೇಳುವವರಾರು?
ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮತ್ತು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಈಗ 'ಹೇಳತೀರದಾಗಿದೆ'. ಈರುಳ್ಳಿ, ಟೊಮೆಟೊ, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಏರುತ್ತಲೇ ಇದೆ. "ಸಂಬಳ ಬರೋದು ಆಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ, ಆದ್ರೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಆಗ್ತಿರೋದು ರಾಕೆಟ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ" ಅನ್ನೋದು ಜನರ ಗೋಳಾಗಿದೆ.
ಹಣದುಬ್ಬರ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಹಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತೆ. ಇದರಿಂದ ಜನರು ಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ಬಟ್ಟೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ಖರೀದಿಸುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಇಡೀ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಪರಿಹಾರ ಏನು?
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳು ಅತಿ ಅಗತ್ಯ
- ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕು.
- ದಾಸ್ತಾನು ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು (Cold Storage) ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಳಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
- ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಮಾಡ್ತಿರೋದೇನು?
- ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಬೇಸತ್ತ ಜನ ಈಗ ತಮ್ಮ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
- ಬ್ರಾಂಡೆಡ್ ವಸ್ತುಗಳ ಬದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
- ಅನಗತ್ಯ ಖರೀದಿಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
- ಹೊರಗಿನ ಊಟಕ್ಕಿಂತ ಮನೆಯ ಊಟಕ್ಕೇ ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಅನ್ನೋದು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶವಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಮನೆಯ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ದಿನಸಿ ಖರೀದಿ ಮಾಡೋದು ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಗಗನಕುಸುಮವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.