ಇವತ್ತು ನಾವು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈವೇಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಮಾಗಿ ಕಾರ್ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗ್ತಿವಲ್ಲ, ಈ ರಸ್ತೆಗಳು ಇಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿರಲು ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೇ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ದುಬೆ. ದೇಶ ಕಂಡ ಒಬ್ಬ ಅಪ್ಪಟ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರ್. ಆದರೆ, ಸಿಸ್ಟಮ್ನಲ್ಲಿರೋ ಕೊಳಕನ್ನು ತೊಳೆಯಲು ಹೋದ ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಸಾವು.
ಯಾರು ಈ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ದುಬೆ?
ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ದುಬೆ ಅವರು ಐಐಟಿ ಕಾನ್ಪುರದಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿ, ಐಇಎಸ್ (IES) ಅಧಿಕಾರಿಯಾದವರು. ಅವರು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈವೇ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ (NHAI) ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಕನಸಿನ ಯೋಜನೆಯಾದ 'ಸುವರ್ಣ ಚತುಷ್ಪಥ' (Golden Quadrilateral) ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಇವರ ಮೇಲಿತ್ತು.
ಹಗರಣ ಬಯಲಿಗೆಳೆದ ಧೀರ
ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಅವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದಗಾಬಾಜಿ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ಗಳು ರಸ್ತೆಗೆ ಕಳಪೆ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಸುಳ್ಳು ಬಿಲ್ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಹಣವನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಸುಮ್ಮನಿರಲು ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಈ ಎಲ್ಲ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಕಲೆಹಾಕಿದರು.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗೆ ಬರೆದ ಆ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಪತ್ರ
ಸಿಸ್ಟಮ್ ಒಳಗಿದ್ದೇ ಹೋರಾಡಿದರೆ ತನ್ನ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಇದೆ ಅಂತ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಕಚೇರಿಗೆ ಒಂದು 'ಗೌಪ್ಯ ಪತ್ರ' ಬರೆದರು. "ಸಾರ್, ಇಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಲೂಟಿ ನಡೀತಿದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಕ್ರಮ ತಗೊಳ್ಳಿ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಡಿ, ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಇದೆ" ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂಗಲಾಚಿದ್ದರು.
ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನರಿ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ದುರಂತ ಅಂತ್ಯ
ಆದರೆ ದುರಂತ ನೋಡಿ, ಪ್ರಧಾನಿ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋದ ಆ ಪತ್ರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಾಡಿ, ಕೊನೆಗೆ ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕೈ ಸೇರಿತು. ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಬೇಕಿದ್ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಅದನ್ನು ಲೀಕ್ ಮಾಡಿತು ಎಂದು ಕೇಳಿ ಬಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದ ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟ ಮಾಫಿಯಾ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಅವರ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿತು. 2003ರ ನವೆಂಬರ್ 27ರಂದು ಬಿಹಾರದ ಗಯಾದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಅವರು ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್ನಿಂದ ಬರುವಾಗ ಅವರನ್ನು ಗುಂಡಿಟ್ಟು ಕೊ*ಲ್ಲಲಾಯಿತು.
ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಕಳಕಳಿ
ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ದುಬೆ ಅವರ ಸಾವು ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿತು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಪ್ರಧಾನಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರೂ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಕ್ರೋಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳಿಬಂತು. ಇದಾದ ನಂತರವೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ವಿಸ್ಲ್ ಬ್ಲೋಯರ್ಸ್' (Whistleblowers) ಅಂದರೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಬಯಲಿಗೆಳೆಯುವವರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕಾನೂನುಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು.
ಇವತ್ತು ನಾವು ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ದುಬೆ ಅವರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಯಾಕಂದ್ರೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಭ್ರಷ್ಟರಾಗಿದ್ದಾಗ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸತ್ಯ ಹೇಳಲು ನಿಂತರೆ ಅವನನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ದುಬೆ ಅವರಂತಹ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ನಿಜವಾದ ಹೀರೋಗಳು. ಅವರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದೇ ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ.