ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ? ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ ನೋಡಿ!!

ನಾವು ಇಂದು ಬಳಸುವ ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಪಿಎಸ್ ಮ್ಯಾಪ್‌ಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಾವಿರಾರು ಉಪಗ್ರಹಗಳ (Satellites) ಶ್ರಮವಿದೆ. ಆದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಾವು ಬಳಸುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೂ ಒಂದು 'ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ಡೇಟ್' ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದ ನಂತರ ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಕಸವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಯಂತ್ರಗಳ ಆಯಸ್ಸು ಎಷ್ಟು? 

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಉಪಗ್ರಹದ ಸರಾಸರಿ ಆಯಸ್ಸು 5 ರಿಂದ 15 ವರ್ಷಗಳು. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಅತಿಯಾದ ಉಷ್ಣತೆ, ಶೀತ ಮತ್ತು ಸತತವಾಗಿ ಬೀಳುವ ವಿಕಿರಣಗಳು (Radiation) ಈ ಯಂತ್ರಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಪಗ್ರಹ ಯಾಕೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ?

ಉಪಗ್ರಹಗಳು ತನ್ನ ಕೆಲಸ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಿವೆ;

ಇಂಧನದ ಕೊರತೆ - ಉಪಗ್ರಹವು ತನ್ನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿರಲು ಇಂಧನ ಬೇಕು. ಇಂಧನ ಖಾಲಿಯಾದ ತಕ್ಷಣ ಅದು ತನ್ನ ಹಾದಿ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.

ಬ್ಯಾಟರಿ ಮತ್ತು ಸೋಲಾರ್ ಪ್ಯಾನಲ್ - ಇವುಗಳು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಉಪಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯ - ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಕಠಿಣ ವಾತಾವರಣವು ಅದರ ಒಳಗಿನ ಚಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಹುದು.

ಕಕ್ಷೆಯ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆ

ಉಪಗ್ರಹ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಅದರ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಹತ್ತಿರವಿರುವ (LEO) ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಸುಮಾರು 5-10 ವರ್ಷ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಇವು ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಉರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಬಹಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಅಲೆದಾಡುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸ್ಪೇಸ್ ಜಂಕ್: ಭವಿಷ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವು!

ಒಮ್ಮೆ ಉಪಗ್ರಹದ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಲೋಹದ ತುಂಡಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ 'ಸ್ಪೇಸ್ ಜಂಕ್' ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಕಸ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವುದರಿಂದ ಬೇರೆ ಸಕ್ರಿಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಗಗನಯಾನಿಗಳಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಈಗಿನ ಸಂಶೋಧಕರು ಹಳೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನದ ಈ ಅದ್ಭುತ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ನಮಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ನಂತರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಅನಂತತೆಯಲ್ಲಿ ಕಸವಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತವೆ.

ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು;

ಸರಾಸರಿ ಅವಧಿ - ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಗ್ರಹಗಳು 5 ರಿಂದ 15 ವರ್ಷ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಇಂಧನವೇ ಮುಖ್ಯ - ಇಂಧನ ಖಾಲಿಯಾದರೆ ಉಪಗ್ರಹ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸೌರಶಕ್ತಿ - ಸೋಲಾರ್ ಪ್ಯಾನಲ್‌ಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಾಗ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಸದ ಸಮಸ್ಯೆ - ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಸವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಅಪಾಯ ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದು.