ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ UPI ಪಾವತಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಲಿವೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಜೋರಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ UPI ಸೇವೆಯೇ ಬಂದ್ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ (MDR) ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ‘No UPI Day’ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿವೆ.
ಏನಿದು No UPI Day
ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮೊಬೈಲ್ ರಿಟೇಲರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (AIMRA) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2, ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿಯಂದು UPI ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲು ಕರೆ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೊಬೈಲ್ ಅಂಗಡಿಗಳು ತಮ್ಮ UPI QR ಕೋಡ್ಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿವೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಲವು ಮೊಬೈಲ್ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು UPI ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಅಂತಹ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನಗದು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯ ಬರಬಹುದು.
MDR ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಏಕೆ ವಿರೋಧ
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2026ರಿಂದ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಕೆಲವು Person-to-Merchant (P2M) UPI ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 0.4ರಷ್ಟು MDR ವಿಧಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಶುಲ್ಕವಲ್ಲ. ₹75,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಈ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ₹300 ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಇರಲಿದೆ.
ಮೊಬೈಲ್ ರಿಟೇಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಾಭಾಂಶ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೊಸ MDR ಶುಲ್ಕವು ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬುದು AIMRA ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ Zero MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಎಲ್ಲ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೂ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ
ಹೊಸ MDR ನಿಯಮವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನಡೆಯುವ P2P ಪಾವತಿಗಳು ಈ ಶುಲ್ಕದಿಂದ ಹೊರಗಿವೆ. ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಹಲವು ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೂ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು UPI ಪಾವತಿಗೂ ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
CAITನಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ಇದರ ನಡುವೆ ‘No UPI Day’ ಕುರಿತು ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿದೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಘಟನೆಯಾದ Confederation of All India Traders (CAIT), ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ದೇಶವ್ಯಾಪಿ UPI ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಾನು ಯಾವುದೇ ಕರೆ ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
CAIT ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಥವಾ ಇತರ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು MDR ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು CAIT ನೇತೃತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ UPI ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು UPI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಡ. ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೊಬೈಲ್ ರಿಟೇಲ್ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ UPI ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿರಾಕರಣೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ಅಂಗಡಿಗೆ ತೆರಳುವವರು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಗದು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಡ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವುದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲೂ ವಿಚಾರಣೆ
UPI MDR ನಿಯಮದ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಸವಾಲೂ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ MDR ಜಾರಿಗೆ ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, RBI ಮತ್ತು NPCI ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ MDR ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳು ಪರಿಶೀಲನೆಯಾಗಲಿವೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರ ‘No UPI Day’ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ UPI ಸೇವೆ ಸ್ಥಗಿತವಲ್ಲ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ MDR ಶುಲ್ಕದ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಲವು ಮೊಬೈಲ್ ರಿಟೇಲರ್ ಸಂಘಟನೆಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು UPI ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಂದ್ ಆಗಲಿದೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ನಂಬದೆ, ತಾವು ಪಾವತಿ ಮಾಡಲಿರುವ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ.
