ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ 22 ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋ ಸಖತ್ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 8 ರಂದು ನಡೆದ ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಜನಜಂಗುಳಿ ಸೇರಿ ನದಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 11,000 ಲೀಟರ್ ಹಾಲನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 'ನರ್ಮದಾ ಅಷ್ಟಮಿ' ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ನದಿಯನ್ನು ದೇವತೆಯೆಂದು ಪೂಜಿಸಿ 'ಅಭಿಷೇಕ' ಮಾಡುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಆದರೆ, ಈ ಭಕ್ತಿ ಈಗ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ನದಿಗೆ ಹಾಲು ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ನೆಟ್ಟಿಗರು ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎನ್ನುವವರಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಇದು 'ಅಂಧಭಕ್ತಿ' ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಟೀಕಿಸುವವರಿದ್ದಾರೆ.
11 हज़ार लीटर दूध नर्मदा नदी में डालकर नदी को प्रदूषित कर दिया,
— ANIL (@AnilYadavmedia1) April 9, 2026
माँ नर्मदा कह रही होंगी,
क्या ही मूर्ख लोग हैं, pic.twitter.com/R4Z4IknTcs
ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ: ಹಾಲನ್ನು ನದಿಗೆ ಸುರಿಯುವುದರಿಂದ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ 'ಡಿಸಾಲ್ವ್ಡ್ ಆಕ್ಸಿಜನ್' (ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕ) ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಹಾಲು ಕೊಳೆಯುವಾಗ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ಉಸಿರಾಡಲು ತೊಂದರೆಯಾಗಿ ಅವು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಬಹುದು.
ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ವ್ಯರ್ಥ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಕ್ಕಳು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾಲನ್ನು ನದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲುವ ಬದಲು, ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟೋ ಜೀವಗಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಇವರ ವಾದ.
ಅಂಧಭಕ್ತಿ: "ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂಬ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ಹಾಲು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುವುದು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದದ್ದು ಎಂಬ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಭಕ್ತರ ಸಮರ್ಥನೆ ಏನು?
- ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯದವರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರು ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ:
- ಇದು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆದು ಬಂದಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವಾಸ.
- ನರ್ಮದಾ ನದಿಯನ್ನು ತಾಯಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ನಮಗೆ, ಆಕೆಗೆ ದ್ರವ ರೂಪದ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡುವುದು ಭಕ್ತಿಯ ಪರಮಾವಧಿ.
- ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಇದು ಸಮುದಾಯದ ನಂಬಿಕೆಯ ವಿಷಯವೇ ಹೊರತು ಯಾರನ್ನೂ ಹೀಯಾಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಬೆಂಬಲಿಗರು.
ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು (ಹಾಲು, ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಹೂವು) ಅತಿಯಾಗಿ ಹಾಕಿದಾಗ ಅದು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೀನ್ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಪದರದಂತೆ ನಿಂತು, ಆಮ್ಲಜನಕದ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಬಯೋಕೆಮಿಕಲ್ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್' (BOD) ಹೆಚ್ಚಳ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನದಿಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತದೆ.
ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ನಡುವಿನ ಈ ಸಂಘರ್ಷ ಇವತ್ತಿನದಲ್ಲ. ಭಕ್ತಿ ಇರಲಿ, ಆದರೆ ಅದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಇರಲಿ ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕರ ಆಶಯ. ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅದೇ ಹಾಲನ್ನು ಹಸಿದವರಿಗೆ ಹಂಚುವುದು ನಿಜವಾದ 'ಸೇವೆ' ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.