ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳ ಮೂಲಕ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ದಸರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಕರಾವಳಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯಾದ ಕಂಬಳವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಆಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಾರಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೈವಾರಾಧಕರಾದ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು ‘ದಸರಾ ಕಂಬಳ’ ಆಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ್ದು, ನವರಾತ್ರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ನಡೆಸುವುದು ತುಳುನಾಡಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕಂಬಳ ಕ್ರೀಡೆಯು ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಅಥವಾ ಮನರಂಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ತುಳುನಾಡಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನ, ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ, ದೈವಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಂಟಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ.
ಕಂಬಳಕ್ಕೂ ದೈವಾರಾಧನೆಗೂ ನಂಟು
ತುಳುನಾಡಿನ ಕಂಬಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ದೈವಾರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ತಮ್ಮಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಂಬಳ ನಡೆಯುವ ಗದ್ದೆಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಕಂಬಳದ ಕೋಣಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಗದ್ದೆಗೆ ಇಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ ಅವಧಿಯನ್ನು ‘ಮಾರ್ನೆಮಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ದೈವಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ತಂಬಿಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ದೈವಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೈವಾರಾಧಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳದ ಕೋಣಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಊರುಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು ಕೂಡ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ನವರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾದ
ತಮ್ಮಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ತುಳುನಾಡಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 12 ಸಂಕ್ರಮಣ, ಚೌತಿ, ಪರ್ಬ, ಬಿಸು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ನವರಾತ್ರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳದ ಕೋಣಗಳ ಯಜಮಾನರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮ ದೈವಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಂಟನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ನವರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆ ಇರುವುದರಿಂದಲೂ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ನಡೆಸಿದ ಇತಿಹಾಸವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತಮ್ಮಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
‘ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಬಾರದು’
ದಸರಾ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ತಮ್ಮಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಲಾಭ ಅಥವಾ ಪ್ರಚಾರದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕಂಬಳದ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಕಂಬಳ ನಡೆಸಿದರೆ ದೈವಕೋಪ ಎದುರಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ, ಇವು ದೈವಾರಾಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ
ದಸರಾ ಕಂಬಳದ ಕುರಿತು ತಮ್ಮಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ನೀಡಿರುವ ಹೇಳಿಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೆಲವರು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಕಂಬಳದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಮೂಲ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಂಬಳವನ್ನು ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವಾಗ ಅದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಮೂಲ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಉಳಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ
ಕಂಬಳದ ಆಯೋಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೂಲ ಪರಂಪರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಮ್ಮಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಂಬಳದೊಂದಿಗೆ ದೈವಾರಾಧನೆ ಹಾಗೂ ತುಳುನಾಡಿನ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ‘ದಸರಾ ಕಂಬಳ’ ಆಯೋಜನೆಯ ವಿಚಾರ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಆಯೋಜಕರು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಲಯಗಳು ಈ ಆಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
