ಮೈಸೂರು ದಸರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳದ ಮೆರುಗು - ಆದರೆ ಸಾತಗಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ನಾಶಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ!!

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರಿ ಮೈಸೂರು ತನ್ನ ವೈಭವಯುತ ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ದಸರಾ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿಯ ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆಯಾದ 'ಕಂಬಳ'ದ ಮೆರುಗು ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಕ್ರೀಡಾ ಹಬ್ಬದ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸಾತಗಳ್ಳಿ ಬಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ಆತಂಕವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ. ಕೇವಲ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಂಬಳಕ್ಕಾಗಿ ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಜೀವಂತ ಕೆರೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

ಮೈಸೂರಿನ ಹೊರವಲಯದ ಸಾತಗಳ್ಳಿ ಬಳಿಯ ಸುಮಾರು 20 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಂಬಳಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೈದಾನವನ್ನು ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಲು ಇದೀಗ 10ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೆಸಿಬಿ (JCB) ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೇವಲ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಈ 20 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ದಟ್ಟವಾದ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಜೀವಿಗಳು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಮರಗಳಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಮರ ಬೆಳೆಯಲು ದಶಕಗಳೇ ಬೇಕು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಡಿದು ಹಾಕುವುದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಬಗೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ದ್ರೋಹ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕೇವಲ ಮರಗಳ ಕಡಿತ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಕೆರೆಯಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಮೂಲವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಈ ಭಾಗದ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಅಪರೂಪದ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಬೇಧಗಳಿಗೆ ಇದು ನೆಲೆವೀಡಾಗಿತ್ತು.

ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಕಂಬಳದ ಕರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಈ ಜೀವಂತ ಕೆರೆಯನ್ನು ಮಣ್ಣು ಹಾಕಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಒಂದು ಕೆರೆ ಅಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಮರುಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆರೆಯ ಹೂಳು ತೆಗೆದು, ಅದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೆರೆಯನ್ನೇ ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಸತಗಳ್ಳಿಯ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು, ಬಿಜೆಪಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವು ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. "ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ, ಆದರೆ ಅವು ಪರಿಸರದ ಬೆಲೆ ತೆತ್ತು ನಡೆಯಬಾರದು" ಎಂಬುದು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರ ವಾದ.

ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕಿತ್ತು. ನಗರದ ಇತರ ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳು ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು, ಇಂತಹ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಯಾಕೆ? ಎಂಬುದು ನಾಗರಿಕರ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆ. ವಿರೋಧಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಜನರ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಗತಿ ಅಥವಾ ಆಚರಣೆಗಳು ಪರಿಸರವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ನಡೆಯಬಾರದು. ದಸರಾ ಎಂಬುದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಸ್ಮಿತೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ನಾಶದ ಕಳಂಕ ಆ ಆಚರಣೆಗೆ ಬರುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಕಂಬಳದಂತಹ ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಆ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಂತಿರಬೇಕು.

ಸರ್ಕಾರ ಈಗಲಾದರೂ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು, ಉಳಿದಿರುವ ಮರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆರೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಕಂಬಳದ ಕರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಈಗಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರವನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಟ್ಟು ನಡೆಸುವ ಯಾವುದೇ ಹಬ್ಬ ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ತೊಂದರೆಯನ್ನೇ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಡಳಿತಗಾರರು ಅರಿಯಬೇಕು.

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಕಂಬಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕ್ರೀಡಾಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷದ ವಿಷಯವೇ ಆದರೂ, ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾತಗಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಕಹಿ ನೆನಪನ್ನು ಉಳಿಸಲಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಕರ್ತವ್ಯ. ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಮನವಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಅಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕಿದೆ.