ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕರಾವಳಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯಾದ 'ಕಂಬಳ'ವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಈಗ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. "ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಸರು ಗದ್ದೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಕೋಣಗಳೂ ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ಆಕ್ರೋಶ ಹೊರಹಾಕಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕೂಡಲೇ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ದಸರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬೀದಿಗಿಳಿದು ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ 'ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು', 'ರಾಜ್ಯ ರೈತ ಸಂಘ' ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿವೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಭವನದಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ರೈತ ಮುಖಂಡರು, ಮೈಸೂರು ದಸರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಾರದ ಗಡುವು (ಡೆಡ್ಲೈನ್) ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರ ಹಠಮಾರಿತನ ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಉಗ್ರ ಹೋರಾಟ ರೂಪಿಸುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಲತ್ಕಾರದ ಹೇರಿಕೆ ಸರಿಯಲ್ಲ, ಬಡಗಲಪುರ ನಾಗೇಂದ್ರ ಆಕ್ರೋಶ
ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರೈತ ಸಂಘದ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಬಡಗಲಪುರ ನಾಗೇಂದ್ರ ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು.
"ನಾವು ಕರಾವಳಿಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕಂಬಳ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನಾಗಲಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸದ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೇರುವುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ನಡೆಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಕೆಸರು ಗದ್ದೆಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಕಂಬಳದ ಕೋಣಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ದೇಶಿ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಹೊರಗಿನದ್ದನ್ನು ತಂದು ತುರುಕಬಾರದು," ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಜನರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಯಾವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅದನ್ನೇ ಸರ್ಕಾರ ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವರಂತೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಹೊರಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ವಾರದೊಳಗೆ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧ ಒಡ್ಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಹಣ ದುಂದುವೆಚ್ಚ: ಪ್ರೊ. ಎನ್.ಎಸ್. ರಂಗರಾಜು
ಪಾರಂಪರಿಕ ತಜ್ಞರಾದ ಪ್ರೊ. ಎನ್.ಎಸ್. ರಂಗರಾಜು ಮಾತನಾಡಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿಷಾದಿಸಿದರು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಕಷ್ಟದ ದುಡಿಮೆಯ ತೆರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಇಂತಹ ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿ ದುಂದುವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವುದು ಖಂಡನೀಯ. ಕಂಬಳದ ನೈಜ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಭವವನ್ನು ಸವಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅದನ್ನು ಮಂಗಳೂರು ಅಥವಾ ಮೂಡಬಿದರೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಸರಾ ಅಥವಾ ಕರಾವಳಿಯ ಕಂಬಳದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮೈಸೂರಿನ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ವಾತಾವರಣದ ನಡುವೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ಗದ್ದೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕೋಣಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವುದು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ತುಳುನಾಡಿನ ಜನರಿಂದಲೇ ವಿರೋಧ: ಪರಶುರಾಮೇಗೌಡ
'ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು' ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪರಶುರಾಮೇಗೌಡ ಮಾತನಾಡಿ, ಕಂಬಳ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿದೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ನೆಲದಲ್ಲೇ ನಡೆಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಆಯೋಜಿಸುವುದನ್ನು ಸ್ವತಃ ತುಳುನಾಡಿನ ಕಂಬಳಾಭಿಮಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಹಿರಿಯರೇ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆಯಾಗದಂತೆ ಕರಾವಳಿಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಡಿ ಎಂದು ಅವರು ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಕುರಿತು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಮನವಿ ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಮುಂದಿನ ಹೋರಾಟದ ಹಾದಿ
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ. ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಕಂಬಳವನ್ನು ಮೈಸೂರಿಗೆ ತರುತ್ತಿರುವುದು ದಸರಾದ ಮೂಲ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಹೋರಾಟಗಾರರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ವಾರದೊಳಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಂಬಳದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೈಬಿಡದಿದ್ದರೆ:
ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ: ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಸಮಿತಿಯ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡುವುದು.
ಬೀದಿ ಹೋರಾಟ: ಮೈಸೂರಿನಾದ್ಯಂತ ಜನಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಹಾಗೂ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರ: ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ರೈತರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಪ್ರತಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು.
ಈ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖಂಡರಾದ ಭಾನು ಮೋಹನ್, ಬೆಟ್ಟಯ್ಯ ಕೋಟೆ, ಮ.ಗು. ಸದಾನಂದಯ್ಯ, ಮನ್ಸೂರ್ ಅಹಮದ್, ಹೊರೆಯಾಲ ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ, ಸಿಂಧುವಳ್ಳಿ ಅಕ್ಬರ್, ಶಂಭುಲಿಂಗಸ್ವಾಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತಕರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಈ ವಿವಾದಿತ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದರು.
