ಬೆಂಗಳೂರು: ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿಬಂದಿರುವ ಆರೋಪ ಇದೀಗ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಉಪಲೋಕಾಯುಕ್ತರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ವಿಷಯದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ವಿತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಶಾಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಶೂಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಖರೀದಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡಿವೆ.
ಕಳಪೆ ಶೂಗಳ ಕುರಿತು ದೂರು
ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಶೂಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಶೂಗಳು ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿವೆ, ಹೊಲಿಗೆ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಬಳಸಲು ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ದೂರುಗಳು ಬಂದಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಗೆ ನೀಡುವ ವಸ್ತುಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶೂಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಮಕ್ಕಳು ಅವುಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆ ಹಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಇಲಾಖೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಶೂಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಲೋಪವಾಗಿದ್ದರೆ, ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶಾಲಾ ಆರಂಭದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿತರಣಾ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಅಳತೆಯ ಶೂಗಳು ಸಿಗಬೇಕು, ಸಾಕ್ಸ್ಗಳು ಉತ್ತಮ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಯಾರಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪೋಷಕರು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶ
ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ಗಳ ಕುರಿತು ಆರೋಪಗಳು ಹೊರಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನೆ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಟೆಂಡರ್, ಮಾದರಿ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಶೂಗಳ ಖರೀದಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ವಿತರಿಸಲಾದ ಶೂಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಪೂರೈಕೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ವಸ್ತುಗಳು ಹೊಂದಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಪಗಳು ಸತ್ಯವೆಂದು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆ ನಡೆದ ವಿಧಾನ, ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಶೂಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದೂರುಗಳು ಬಂದಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ತನಿಖೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.
ಉಪಲೋಕಾಯುಕ್ತರಿಂದ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರಕರಣ
ಶೂ–ಸಾಕ್ಸ್ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ಉಪಲೋಕಾಯುಕ್ತರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿರುವುದರಿಂದ ಉಪಲೋಕಾಯುಕ್ತರು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉಪಲೋಕಾಯುಕ್ತರ ಕ್ರಮದಿಂದ ವಿಷಯವು ಕೇವಲ ಇಲಾಖೆಯ ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಹಂತಕ್ಕೂ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಯೋಜನೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಹಣ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆಯೇ, ಖರೀದಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಹಣ ಖರ್ಚಾದರೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಸ್ತುಗಳು ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಉಪಲೋಕಾಯುಕ್ತರ ತನಿಖೆ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತವಾಂಶ ಹೊರಬರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮುಖ್ಯ
ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸ್ ಕೇವಲ ಉಚಿತ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲಾ ಜೀವನದ ದೈನಂದಿನ ಅಗತ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಶಾಲೆಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮಕ್ಕಳು ದಿನವಿಡೀ ಶೂ ಧರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳಪೆ ಶೂಗಳಿಂದ ಕಾಲಿಗೆ ನೋವು, ಅಸೌಕರ್ಯ ಅಥವಾ ಗಾಯಗಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳು ಹೊಸ ಶೂಗಳನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಶೂಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರು ಪತ್ತೆಯಾದರೆ, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಶೂಗಳ ಮಾದರಿ ಆಯ್ಕೆ, ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಸಮಾನ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರಬೇಕು. ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಜನ ತಲುಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಉಪಲೋಕಾಯುಕ್ತರ ತನಿಖೆಯಿಂದ ಆರೋಪಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಹೊರಬಂದು, ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಹೊಣೆಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
