ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ (KRS) ಜಲಾಶಯ ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಣೆಕಟ್ಟಲ್ಲ; ಅದು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲಿನ ಜೀವನಾಡಿ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಡ್ಯಾಂನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನೋಡಿದರೆ ಎಂಥವರಿಗೂ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ನಡುಕ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಹಸಿರು ಮೈಸಿರಿ ಹೊದ್ದಿರಬೇಕಾದ ಜಾಗ ಈಗ ಬಣಗುಡುತ್ತಿದೆ.
ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟ: ಎಷ್ಟಿದೆ ನೀರು?
ನಮ್ಮ ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಡ್ಯಾಂನ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 124.80 ಅಡಿಗಳು. ಡ್ಯಾಂ ಭರ್ತಿಯಾದಾಗ ಕಾಣುವ ಆ ವೈಭವವೇ ಬೇರೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿರುವುದು ಕೇವಲ 16 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಮಾತ್ರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಕಿಂಗ್ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಈ 16 ಟಿಎಂಸಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಸಿಗುವುದು ಬರೀ 9 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಮಾತ್ರ! ಉಳಿದ ನೀರು 'ಡೆಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್' ಅಂದರೆ ತಳಮಟ್ಟದ ನೀರು, ಅದನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಅಥವಾ ಕೃಷಿಗೆ ಬಳಸುವುದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯ.
ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೂ ಶುರುವಾಗಲಿದೆ 'ಹಾಹಾಕಾರ'
ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು, ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ದಾಹ ನೀಗಿಸುವುದು ಇದೇ ಕಾವೇರಿ ತಾಯಿ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಳೆರಾಯ ಸಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೃಪೆ ತೋರದಿದ್ದರೆ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಾಹಸವಾಗಬಹುದು. ಈಗಾಗಲೇ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಜನರು ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮೊರೆ ಹೋಗುವ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ.
ರೈತರ ಬದುಕು ಅಯೋಮಯ
ಮಂಡ್ಯ ಅಂದ ಕೂಡಲೇ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುವುದು ರಸವತ್ತಾದ ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು. ಆದರೆ ನಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಬತ್ತಿ ಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ ರೈತರು ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೈಗೆ ಬಂದ ತುತ್ತು ಬಾಯಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವಂತೆ, ಹಾಕಿದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೈತರು ಆಕಾಶದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ. ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಅನ್ನದಾತನ ಸಂಕಷ್ಟ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೆಲವು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಮತ್ತು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳು:
ಹಳೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ದರ್ಶನ: ನೀರು ಬತ್ತಿದಾಗ ಜಲಾಶಯದ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಗುಡಿ-ಗೋಪುರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ನೋಡಲು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ಜಲಕ್ಷಾಮದ ಸಂಕೇತ.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ: ಬೃಂದಾವನ ಗಾರ್ಡನ್ ನೋಡಲು ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾರಂಜಿಗಳು ಹಾರಲು ನೀರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ತಾನೆ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ?
ಅಂತರಜಲ ಕುಸಿತ: ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳಲ್ಲೂ (Borewells) ನೀರು ಬತ್ತುತ್ತಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಾರಿ ಏನು?
ಈಗ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ದಾರಿ ಎಂದರೆ ಅದು 'ಮಳೆ'. ಮೇ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಜೂನ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಆರ್ಭಟಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಮತ್ತೆ ಮೈದುಂಬಿ ನಲಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೈಮೀರಿ ಹೋಗಬಹುದು.
ನಾವು ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದೇನು?
ಸರಕಾರ ಅಥವಾ ಮಳೆ ಬರುವುದನ್ನು ಕಾಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ನಾವು ಕೂಡ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಿತ ವ್ಯಯ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹನಿ ನೀರೂ ಅಮೂಲ್ಯ. ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಪೋಲು ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸೋಣ.