ಬೆಂಗಳೂರು: ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಹಬ್ಬದ ಬಳಿಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬದ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಸರಜಾಪುರ ರಸ್ತೆಯ ಸಮೀಪದ ಹಲಸನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಯುವ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ತಂಡ ನಡೆಸಿದ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 720 ಕೆ.ಜಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 500 ಕೆ.ಜಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ (POP)ನ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳೇ ಇದ್ದವು. ಉಳಿದ ಸುಮಾರು 220 ಕೆ.ಜಿ ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳು, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
720 ಕೆ.ಜಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ತೆರವು
‘We Are Aarambh’ ಎಂಬ ಶೂನ್ಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್, ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆ ‘Team Social Spotlight’ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ ಈ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯುವ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರು ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಕೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಭೂಮಿ ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರಗಳು, ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಬಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಯಿಂದ ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ನೀರಿನೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಅಭಿಯಾನದ ವೇಳೆ 15ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೆರೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 10 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ದೊಡ್ಡ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಇತ್ತು. ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವಾಗ ಅವುಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಜಕರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
500 ಕೆ.ಜಿ ಪಿಒಪಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳು
ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 500 ಕೆ.ಜಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ (POP) ಮೂರ್ತಿಗಳಿರುವುದು ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷ POP ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಗಿತ್ತು. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ POP ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಆಧಾರಿತ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಸಂಗ್ರಹ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಷೇಧದ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ಆದರೂ ಹಲಸನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ POP ಮೂರ್ತಿಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು ನಿಯಮಗಳ ಜಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಕೂಡ POP ಮೂರ್ತಿಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹೂವು, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕೂಡ ಪತ್ತೆ
ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳು ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಹೂವುಗಳು, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೂಡ ತಂಡ ಹೊರತೆಗೆದಿದೆ.
ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ತ್ಯಾಜ್ಯವೂ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವಸ್ತುಗಳು ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹಬ್ಬದ ಬಳಿಕವೂ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಲಸನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಭಿಯಾನದ ಉದ್ದೇಶವೂ ಇದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಕೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಬ್ಬದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದ POP ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆಯೋಜಕರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಚಿಂತನೆ
ಕೆರೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ POP ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತ್ಯಾಜ್ಯವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತಂಡ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಹೊರತೆಗೆದ POP ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮೇಜು ಮತ್ತು ಕುರ್ಚಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು Team Social Spotlight ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸೋನೇಶ್ ಕೆ. ಶೆಟ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಕೆರೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂತಹ ಮರುಬಳಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಕೆರೆಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯ
ಹಲಸನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಬೇಲಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆರೆಯಂತಹ ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ಮೂರ್ತಿ ವಿಸರ್ಜನೆಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಅದೇ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷವೂ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ವಿಸರ್ಜನೆಗಾಗಿ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.
ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೇ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುವುದು ಕೆರೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
ಒಂದೇ ದಿನದ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯವಲ್ಲ
ಹಲಸನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನದಿಂದ 720 ಕೆ.ಜಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆರೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕೇವಲ ಹಬ್ಬದ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ದಿನದ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಬಳಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಸ್ತು, ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನಂತರದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದ ನಂತರ ತ್ಯಾಜ್ಯ ತೆರವು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕೆರೆಗೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ತಡೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಗಾರ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಬ್ಬದ ಬಳಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮೂರ್ತಿ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಹಬ್ಬದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪತ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ನಗರದ ವಿವಿಧ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕುರಿತು ಗಮನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಹಲಸನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಭಿಯಾನವು ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ಕೆರೆಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿದೆ. 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಸೇರಿ 720 ಕೆ.ಜಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದಿರುವುದು ಕೆರೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ವಿಸರ್ಜನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.
