ಗೋವಾದ ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರ, ಸಂಭ್ರಮ ಹಾಗೂ ಪರಂಪರೆಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಹಬ್ಬವಾದ ‘ಚಿಖಲ್ ಕಾಳೋ’ (Chikhal Kalo) ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗೋವಾದ ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಸುಂದರ ಮರಳುಗಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೀಚ್ಗಳಾಚೆಗಿನ ಒಳನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜೀವಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಈ ಉತ್ಸವವು, ಇಲ್ಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶ್ರೀ ದೇವಕಿ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಗು-ನಲಿವು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ‘ಚಿಖಲ್ ಕಾಳೋ’ ಎಂದರೆ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ‘ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ನಾನ’ ಅಥವಾ ಕೆಸರು ಸ್ನಾನ ಎಂದರ್ಥ.
ಮಳೆಗಾಲದ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಗ್ರಾಮದ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧವಾದ, ಜಾರುವ ಕೆಸರುಮಯ ಭೂಮಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯರು ಹಾಗೂ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ತಮ್ಮ ಮೈಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸವರಿಕೊಂಡು ಕೆಸರು ಗದ್ದೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚೆಂಡು ಫಾಲಿ (ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಟ) ಮತ್ತು ಗಿಲ್ಲಿ ದಂಡಾದಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ಆಟಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಬೀಳುತ್ತಾ, ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಮಣ್ಣು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಆಡುವ ಈ ಆಟಗಳು ಗೋವಾದ ಕೃಷಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿತಾಯಿಗೂ ಇರುವ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ.
ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಗ್ರಾಮವು ತನ್ನ ಸೊಂಪಾದ ಹಸಿರು ವಾತಾವರಣ, ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ವೇಗದ ಬದುಕಿನಿಂದ ದೂರವಿರುವವರಿಗೆ ಒಂದು ಸುಂದರ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಚಿಖಲ್ ಕಾಳೋ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೋಲುಗಳ ನಿನಾದ, ತಾಳಗಳ ಸದ್ದು, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಮೂಹಿಕ ಗೋವನ್ ತಿನಿಸುಗಳ ಸವಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವಕಳೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಆಡಿದ ಲೀಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತುಂಟಾಟಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬವು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದೈವಿಕ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನೆಯ ಅಪರೂಪದ ಸಂಗಮವಾಗಿರುವ ಈ ಉತ್ಸವವು ಗೋವಾದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಜಾತಿ-ಮತಗಳ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದಾಗಿ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಿಂದೆದ್ದು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಬೃಹತ್ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಾದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವ ರೋಹನ್ ಎ. ಖೌಂಟೆ (Rohan A. Khaunte) ಅವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಣ್ಣಿನಾಟದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಂಡರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಸಚಿವರು, ಚಿಖಲ್ ಕಾಳೋದಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳು ಗೋವಾದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಯುವ ಪಿಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕೊಂಡಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಸರ್ಕಾರದ ‘ಬೀಚ್ಗಳಾಚೆಗಿನ ಗೋವಾ’ (Goa Beyond Beaches) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಕೇವಲ ಕಡಲ ತೀರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಗೋವಾದ ಆಳವಾದ ಒಳನಾಡಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಹಳ್ಳಿಯ ರೋಮಾಂಚಕ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಗೋವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಾರ್ಗವಾದ ಹೊಸ ‘ಏಕಾದಶ ತೀರ್ಥ ಯಾತ್ರೆ’ಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯ-ನೇತೃತ್ವದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಉತ್ಸವದ ಸಡಗರ ಮುಗಿದು ಎಲ್ಲParticipants (ಭಕ್ತರು) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಿಂದೆದ್ದ ಮೇಲೂ, ಈ ಹಬ್ಬದ ಉತ್ಸಾಹವು ಗೋವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿತು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಆಟದ ಉತ್ಸಾಹ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವಜರ ಪರಂಪರೆಯು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹರಿದುಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಚಿಖಲ್ ಕಾಳೋ ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕತೆಯ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಮೂಲ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳದ ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಗ್ರಾಮದ ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಹಬ್ಬವು ಗೋವಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.