ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಜಿ7 (G7) ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಆಗಮಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು, ಅಮೆರಿಕದ ಅಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು. ಸುಮಾರು 16 ತಿಂಗಳುಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಭೇಟಿಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರದ ಭೇಟಿ
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಂಪ್ ನಡುವಿನ ಭೇಟಿಯು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದ ನಂತರ ನಡೆದ ಈ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ, ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಪರಸ್ಪರ ಹಸ್ತಲಾಘವ (Handshake) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಅಜೆಂಡಾ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಇದು ಸೂಕ್ತ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.
'ಮೋದಿ ಹಗ್' ಮತ್ತು ಈ ಬಾರಿಯ ಬದಲಾವಣೆ
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ವಿದೇಶಿ ನಾಯಕರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುವ ಆತ್ಮೀಯ 'ಅಪ್ಪುಗೆ' (Hug) ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ಹಲವು ಭೇಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಂಪ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ಬಾರಿಯ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಹಿಂದಿನ 'ಅಪ್ಪುಗೆ' ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದು, ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಕೇವಲ ಹಸ್ತಲಾಘವಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಮುಸುಕಿನ ಗುದ್ದಾಟದ ಛಾಯೆ
ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಔಪಚಾರಿಕತೆಯ ಹಿಂದೆ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಂಕಗಳು, ಎಚ್-1ಬಿ ವೀಸಾ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವೆ 'ಮುಸುಕಿನ ಗುದ್ದಾಟ' ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಕೇವಲ ಉಭಯಕುಶಲೋಪರಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಆಳವಾದ ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದ್ದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿನ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಮಾತುಕತೆಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
ಪರಸ್ಪರ ಅಪ್ಪುಗೆ ನೀಡದಿದ್ದರೂ, ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಂಪ್ ನಡುವಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿದ್ದವು. ಜಿ7 ಶೃಂಗಸಭೆಯಂತಹ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸಹಜ ಎಂದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಮೆರಿಕವು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕರ ದೇಹಭಾಷೆ (Body Language) ಆ ದೇಶಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮುತ್ಸದ್ದಿತನ
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಟ್ರಂಪ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಈ ಸಭೆಯು ಕೇವಲ ಔಪಚಾರಿಕ ಭೇಟಿಯಾಗಿರದೆ, ಭಾರತದ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೂ, ಜಾಗತಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಾಗಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಈ ಮಾತುಕತೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿತು.
ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ನಡುವಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಸ ತಿರುವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಅಪ್ಪುಗೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಹಸ್ತಲಾಘವಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಉಭಯ ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ತ ಚರ್ಚೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿತು. ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಕೇವಲ ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದೇಶಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು.
