ನವದೆಹಲಿ: Red Bull ಪಾನೀಯದ ಕ್ಯಾನ್ಗಳ ಮೇಲೆ ‘Energy Drink’ ಎಂಬ ಪದ ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (FSSAI) ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ. ಕಂಪನಿಗೆ ತನ್ನ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದೇ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಮಿತ್ ಮಹಾಜನ್ ಅವರ ಪೀಠ ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. FSSAI ಜೂನ್ 30, 2026ರಂದು Red Bull ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ‘Energy Drink’ ಎಂಬ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ Red Bull ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಆದೇಶಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಕಂಪನಿಗೆ ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.
FSSAI ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಡೆ
Red Bull ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವಾದವೆಂದರೆ FSSAI ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು.
ಈ ವಾದವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಜೂನ್ 30ರ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವ ಮೊದಲು ಕಂಪನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಅಥವಾ ವಿವರಣೆ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಹಜ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ FSSAI ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಆದೇಶದಿಂದ Red Bullಗೆ ‘Energy Drink’ ಪದವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. FSSAI ಮತ್ತೆ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು FSSAIಗೆ ಅವಕಾಶ
ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ FSSAIಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. Red Bullಗೆ ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ತರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಹೊಸ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಈಗಿನ ತೀರ್ಪು ‘Energy Drink’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಚಾರದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಲ್ಲ. FSSAI ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ FSSAI ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶವೇನು
FSSAI ಜೂನ್ 30ರಂದು Red Bull ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಯಾಫೀನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾನೀಯಗಳ ಮೇಲೆ ‘Energy Drink’ ಎಂಬ ಪದ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಈ ಕ್ರಮದ ನಂತರ Red Bull ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಲೇಬಲ್ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ‘Energy Drink’ ಪದವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಜುಲೈ 17ರಂದು FSSAI ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂವಹನವನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು. ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
Red Bull ಪರವಾಗಿ, ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವಂತಹ ಜಾರಿ ಕ್ರಮಗಳೂ ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
2002ರಿಂದ ಇದೇ ಹೆಸರು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದ ಕಂಪನಿ
Red Bull ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ‘Energy Drink’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ 2002ರಿಂದ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪದದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. 2024ರ ಮಾರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ FSSAI ನೀಡಿದ್ದ ಸಲಹೆಯನ್ನೂ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ವಾದದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಆ ಸಲಹೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ಯಾಫೀನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾನೀಯಗಳಿಗೆ ‘Energy Drink’ ಪದ ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು ಎಂದು Red Bull ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರವಾನಗಿಗಳು, ಆಮದು ಅನುಮತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನೂ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಪನಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ.
‘ಹಠಾತ್ ನಿರ್ಧಾರ’ ಎಂದು Red Bull ವಾದ
FSSAIನ 2026ರ ಆದೇಶಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ತನ್ನಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಿವರಣೆ ಕೇಳಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು Red Bullನ ಪ್ರಮುಖ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.
ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಂಪನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ತನ್ನ ನಿಲುವು ಹೇಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು Red Bull ವಾದಿಸಿತು.
ಕಂಪನಿಯ ವಾದವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವ ಮೊದಲು ಸೂಕ್ತ ಅವಕಾಶ ನೀಡದಿರುವುದು ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
FSSAIಗೆ ಮತ್ತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದಿಂದ FSSAI ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಹೊಸದಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ Red Bullನ ಉತ್ತರ ಪಡೆದು ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಅಂದರೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ‘Energy Drink’ ಎಂಬ ಪದದ ಬಳಕೆ ಕುರಿತು FSSAI ಮತ್ತು Red Bull ನಡುವೆ ಮತ್ತೆ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಿಚಾರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರಬಹುದು.
FSSAIನ ಜೂನ್ 30ರ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಸದ್ಯ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆದೇಶ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಏನಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದು FSSAI ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಹೊಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
ಇತರ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ
ಈ ವಿಚಾರ Red Bullಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಯಾಫೀನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾನೀಯಗಳ ಲೇಬಲ್ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ FSSAI ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮದಿಂದ ಇತರ ಪಾನೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
Pepsi, Monster ಮತ್ತು Reliance ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು Reuters ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. Red Bull ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತ್ತು.
ಇಂತಹ ಪಾನೀಯಗಳ ಲೇಬಲ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪದ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಕಂಪನಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆಹಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಿಷಯವೂ ಆಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಯಾಫೀನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾನೀಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರದ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು
ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆದೇಶದಿಂದ Red Bullಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೆ ‘Energy Drink’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ.
FSSAIಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಇರುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರ ಮತ್ತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬರಬಹುದು. ಕಂಪನಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ ಅದರ ಉತ್ತರ ಪಡೆದು ನಂತರ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈಗ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, Red Bull ವಿರುದ್ಧ ಜೂನ್ 30ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ‘Energy Drink’ ಲೇಬಲ್ ತೆರವು ಆದೇಶವನ್ನು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ. ಕಂಪನಿಗೆ ತನ್ನ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದೇ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ FSSAI ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.