ನಮ್ಮ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ ಅಂದ ತಕ್ಷಣ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರೋದು ಅಲ್ಲಿನ ಸುಂದರ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಟ್ಟಲೆ ನಿಲ್ಲುವ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜ್ಯಾಮ್. ದೆಹಲಿ ಅಂದ್ರೆನೆ ಒಂದು ರೀತಿ ಗಜಿಬಿಜಿ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೊರಟರೆ ಸಾಕು, ಸಂಜೆ ಮನೆಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಸುಸ್ತೋ ಸುಸ್ತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ, ಈಗ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದೆ. ಅದೇ "ಎರಡು ದಿನ ಕಡ್ಡಾಯ ವರ್ಕ್ ಫ್ರಮ್ ಹೋಮ್".
ಹೌದು, ಇನ್ಮೇಲೆ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ವಾರಕ್ಕೆ ಎರಡು ದಿನ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಬಹುದು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಒಳಹೊರಗು ಏನು? ಇದರಿಂದ ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಏನು ಲಾಭ? ಬನ್ನಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡೋಣ.
ಯಾಕೆ ಈ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮಾಡೆಲ್? ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರೋ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇನು?
ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಗೊತ್ತು, ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತ್ವಿ. ಆಗ ರಸ್ತೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಖಾಲಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದವು, ಆಕಾಶ ತಿಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಅನುಭವವನ್ನೇ ಈಗ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿವೆ:
ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ: ದೆಹಲಿಯ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಾಹನಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಷ್ಟೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಸಾವಿರಾರು ಕಾರುಗಳು ರಸ್ತೆಗೆ ಇಳಿಯುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗಲೇಬೇಕಾದ ಇತರರಿಗೂ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಕಿರಿಕಿರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ: ದೆಹಲಿಯ ಗಾಳಿ 'ವಿಷ'ವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಅಂತ ಎಷ್ಟೋ ವರದಿಗಳು ಹೇಳಿವೆ. ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದೇ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಸಲಿ ಗುರಿ. ಗಾಡಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಓಡಿದರೆ, ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿರಾಳತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ನೌಕರರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ: ಟ್ರಾಫಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗಂಟೆ ಕಳೆಯುವ ಬದಲು, ಆ ಸಮಯವನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡಿದರೆ ನೌಕರರ ಉತ್ಪಾದಕತೆ (Productivity) ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ನಂಬಿಕೆ.
ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೂ ಬರ್ತಿದೆ ಹೊಸ ರೂಲ್ಸ್!
ಸರ್ಕಾರ ಕೇವಲ ತನ್ನ ನೌಕರರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೂ (Private Sector) ಇದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಒಂದು 'ಅಡ್ವೈಸರಿ' ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದೆ. "ನಾವೇ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀವಿ, ನೀವು ಯಾಕೆ ಮಾಡಬಾರದು?" ಅಂತ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಥವಾ ಯಾವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯ ನೇರವಾಗಿ ಆಫೀಸಿಗೆ ಬರುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೋ, ಅಂತಹ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಡಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಯಾರಿಗೆಲ್ಲಾ ವಿನಾಯಿತಿ?
ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತಾ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲವು ಇಲಾಖೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ 24/7 ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆ: ವೈದ್ಯರು ಮನೆಯಿಂದ ಆಪರೇಷನ್ ಮಾಡೋಕೆ ಆಗಲ್ವಲ್ಲ?
ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ: ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಅವರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು.
ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳ: ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಕಚೇರಿಗಳು: ಎಲ್ಲಿ ಜನ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದು ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕೋ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೋ ಅಂತಹ ಕಡೆ ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: ಖುಷಿನೋ? ಆತಂಕನೋ?
ಈ ಸುದ್ದಿ ಹೊರಬಿದ್ದಾಗಿನಿಂದ ದೆಹಲಿಯ ಗಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಇದೊಂದು "ಮಾಸ್ಟರ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. "ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿದೆ, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜ್ಯಾಮ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇದೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡೋದು ವರದಾನ" ಅನ್ನೋದು ನೌಕರರ ಮಾತು.
ಆದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಆತಂಕವಿದೆ. "ಎಲ್ಲರೂ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕೂತರೆ ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಗತಿ ಏನು? ಆಫೀಸ್ ಹತ್ತಿರ ಇರೋ ಹೋಟೆಲ್ಗಳು, ಟೀ ಅಂಗಡಿಗಳ ಗತಿ ಏನು?" ಅನ್ನೋದು ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಫೀಲ್ಡ್ ವರ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇರೋ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿಧಾನವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭೀತಿಯೂ ಇದೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ
ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ನೌಕರರು ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರಾ ಅಥವಾ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರಾ ಅಂತ ಚೆಕ್ ಮಾಡೋಕೆ 'ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಟೆಂಡೆನ್ಸ್' ಮತ್ತು 'ವರ್ಕ್ ಲಾಗ್' ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲೇ ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜೊತೆ ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳಿವೆ.
ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೂ ಇದು ಬೇಕಲ್ವಾ?
ದೆಹಲಿಯ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಅದು ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಲಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಯಾಕೆ, ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೇನು ಗೊತ್ತು? ನಾವು ಕೂಡ ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಜೀವನ ಕಳೆಯುತ್ತೇವೆ. ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವೂ ಐಟಿ ಹಬ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇಂತದ್ದೇ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಬದಲಾವಣೆ ಅನ್ನೋದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಂತೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ 9 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 5 ರವರೆಗೆ ಕಚೇರಿ ಕುರ್ಚಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಈಗ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಂತೆ ಕೆಲಸದ ಶೈಲಿಯೂ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರಿಸ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ನಾವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯ ನಗರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಜನರ ಸಹಕಾರವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ರೂಲ್ಸ್ ಪಾಲಿಸುವುದು ನೌಕರರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಎಷ್ಟು 'ಕ್ಲೀನ್' ಆಗುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದನ್ನ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಕಾದು ನೋಡಬೇಕು.