ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಸುಮಾರು ₹5 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ನಕಲಿ ಹಾಗೂ ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ಔಷಧಗಳ ದಂಧೆ ದೇಶದ ಔಷಧ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ನಕಲಿ ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಕರಣವಲ್ಲ. ಒಂದು ಔಷಧ ತಯಾರಕರಿಂದ ರೋಗಿಯ ಕೈಗೆ ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋರಿಸಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು ಬಿದದಿ ಟೋಲ್ಗೇಟ್ ಸಮೀಪದ ಅಕ್ರಮ ಘಟಕದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹4.91 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಔಷಧಗಳು, ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ಸ್ಟಾಕ್, ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ತುಂಬುವ ಯಂತ್ರಗಳು, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಲೇಬಲ್ಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಹೊಸ ವೈಯಲ್ಗಳಿಗೆ ತುಂಬಿ, ದುಬಾರಿ ಆಮದು ಔಷಧಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮರುಲೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಆರೋಪವಾಗಿದೆ.
90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಕೆಯ ಆರೋಪ
ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಪ್ರಕರಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ನಕಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧಗಳು, ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ICU ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ಗಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ 90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕ್ಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೇವಲ ದಂಧೆ ನಡೆದ ಸ್ಥಳವನ್ನಷ್ಟೇ ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ, ಔಷಧಗಳು ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದವು, ಯಾವ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಥವಾ ವಿತರಕರು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಲುಪಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ದುಬಾರಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ಗದ ಔಷಧ?
ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಅಥವಾ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಗಳನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊಸ ವೈಯಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ದುಬಾರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ಗಳಲ್ಲಿ QR ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಕೋಡ್ಗಳನ್ನೂ ನಕಲಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೋಡ್ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಹಣಕಾಸಿನ ವಂಚನೆಯಲ್ಲ. ಔಷಧದ ನಿಜವಾದ ಸಂಯೋಜನೆ, ಪ್ರಮಾಣ, ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಜೀವಾಣುಮುಕ್ತತೆ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರೋಗಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ನೇರ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ICU ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅಪಾಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತದೆ.
16 ಲೈಸೆನ್ಸ್ ರದ್ದು, 8 ಅಮಾನತು
ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಒಟ್ಟು 16 ಔಷಧ ಲೈಸೆನ್ಸ್ಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ 8 ಲೈಸೆನ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ತನಿಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಔಷಧ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಟೋರ್ಗಳು ಅಥವಾ ರೋಗಿಗಳ ಕೈಗೆ ತಲುಪದಂತೆ ತಡೆಯುವುದಾಗಿದೆ. ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಚ್ಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಕ್ರಮವೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
SIT ತನಿಖೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಣೆ
ಪ್ರಕರಣದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಆರು ಸದಸ್ಯರ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡವನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. ತನಿಖೆ ಈಗ ಔಷಧಗಳ ಮೂಲ, ಮರುಪ್ಯಾಕಿಂಗ್, ನಕಲಿ ಲೇಬಲಿಂಗ್, ಹಣಕಾಸಿನ ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಾಂತರ ವಿತರಣಾ ಜಾಲದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಂದು ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿ ಎಂದು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಗುರುತಿಸಿರುವ ಪ್ರಶಾಂತ್ ರಾಜನ್ಬಾಬುವನ್ನು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಆತ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಳಿಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದಾಗ SIT ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರವರೆಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಆರೋಪಿಯ ಬಂಧನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಏಳಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಔಷಧಕ್ಕೂ ‘ಟ್ರೇಸಿಂಗ್’ ಏಕೆ ಬೇಕು?
ಈ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಔಷಧ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತಕ್ಕೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕದಿಂದ ವಿತರಕರು, ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ರೋಗಿಯವರೆಗೆ ಔಷಧದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ನಕಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು.
ಗ್ರಾಹಕರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಟೋರ್ಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಖರೀದಿಸುವುದು, ಬಿಲ್ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ನಿಜವಾದ ಜಾಲ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದು SIT ತನಿಖೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕವೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ - ಔಷಧದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಕಾಪಾಡಲು ಕೇವಲ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಬಂಧನ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಔಷಧದ ಮೂಲದಿಂದ ರೋಗಿಯ ಕೈ ಸೇರುವವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವನ್ನೂ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.