ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಅರ್ಜಿಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಆಯೋಗದ ಬಹುಸದಸ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿವೆ. ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮಾಡಿರುವ ಆರೋಪಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದೆ.
14 SIR ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕುರಿತು ಆಕ್ಷೇಪ
ಅರ್ಜಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 14 ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸುಖ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಅವರು 2025ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ವರೆಗೆ ವಿವಿಧ SIR ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕನಿಷ್ಠ 14 ಬಾರಿ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ಶಿಫಾರಸಿಲ್ಲದೆ ಆಯೋಗದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದವು ಎಂಬುದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದವಾಗಿದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ಈ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಬಹುಸದಸ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಕೋರಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಬಹುಸದಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅರ್ಜಿಗಳು ಮುಂದಿಟ್ಟಿವೆ.
ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧ ಏನೆಲ್ಲ ಬೇಡಿಕೆ
ಒಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ ಕೋರಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ವಿವಾದಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾನೂನುಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾದಿತ 14 SIR ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಕರಣದ ಕುರಿತು ನಿವೃತ್ತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖಾ ಆಯೋಗ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ (SIT) ರಚಿಸುವಂತೆ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೈಬರ್‌ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಜ್ಞರನ್ನು ತನಿಖಾ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವಂತೆಯೂ ಬೇಡಿಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರ
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು SIR ಅಥವಾ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಹೆಸರುಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು SIR ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕುರಿತು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮಾಡಿರುವ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿಲುವು ಏನು
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು ಎಂದು ಈ ಹಿಂದೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆಯೋಗದೊಳಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನೂ ಆಯೋಗ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿಲುವಿನ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನತೆ ಇದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ
ಇಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ವಿಚಾರಣೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಬಹುಸದಸ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರಲಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಯಾವ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧ ಅಮಾನತು, ತನಿಖೆ, SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ರದ್ದುಪಡಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕೋರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಆದೇಶಗಳ ಬಳಿಕವೇ ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ದಿಕ್ಕು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
