ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆರೆಗಳ ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುರಿತು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ ನೀಡಿರುವ ವರದಿಯು ನಿಜಕ್ಕೂ ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸುಂದರ ನಗರದ ಅಸ್ಮಿತೆಯಾಗಿದ್ದ ಕೆರೆಗಳು ಇಂದು ಕೇವಲ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದದ ಸಂಗತಿ.
ಕೆರೆಗಳ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಘಾತಕಾರಿ ವರದಿ
ಬೆಂಗಳೂರು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯು 2025ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ವರೆಗೆ ನಗರದ ವಿವಿಧ ಕೆರೆಗಳ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಈ ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ನಿರಂತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಟ್ಟು 142 ಕೆರೆಗಳ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಈ ನೀರನ್ನು ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದರೂ (Purify) ಅದು ಕುಡಿಯುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ವರ್ಗೀಕರಣದ ಮಾನದಂಡಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಐದು ವಿಧದ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ:
ಎ, ಬಿ ಮತ್ತು ಸಿ ವರ್ಗ: ಈ ವರ್ಗದ ನೀರನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದರೆ ಕುಡಿಯಲು ಬಳಸಬಹುದು.
ಡಿ ವರ್ಗ: ಈ ನೀರು ಕೇವಲ ಜಲಚರಗಳು (ಮೀನುಗಳು) ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಾಸಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೂಕ್ತ.
ಇ ವರ್ಗ: ಈ ನೀರನ್ನು ಕೇವಲ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ನೀರಾವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯ.
ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕೆರೆಯೂ ಎ, ಬಿ ಅಥವಾ ಸಿ ವರ್ಗದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ 142 ಕೆರೆಗಳು ಕೇವಲ ಡಿ ಮತ್ತು ಇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಕೆರೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ
ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಂಬಿದ್ದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಸ್ಯಾಂಕಿ ಕೆರೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು 'ಡಿ ವರ್ಗ'ದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳು ಬದುಕಬಲ್ಲವು ಅಷ್ಟೆ. ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ ವಿಶ್ವನೀಡಂ, ಅಂಧ್ರಹಳ್ಳಿ, ಮಹದೇವಪುರ, ಕಣ್ಣೂರು ಮತ್ತು ವೆಂಗಯ್ಯನ ಕೆರೆಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ಇವು 'ಇ ವರ್ಗ'ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಜಲಚರಗಳೂ ಸಹ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಮಾಲಿನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ನೀರು ಕೇವಲ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕೆರೆಗಳ ಈ ದುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಾನವನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವೇ ಕಾರಣ. ನಗರದ ಕೊಳಚೆ ನೀರು ನೇರವಾಗಿ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವುದು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಯುಕ್ತ ನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಾಗದೆ ಕೆರೆ ಸೇರುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಿರುವುದು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಳಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ದಶಕಗಳಿಂದ ಕೆರೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡದೆ ಅಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿರುವುದು ಇಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಈ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರವೂ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆರೆಗಳ ನೀರನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಕುಡಿಯಲು ಬಳಸುವಂತೆ ನಾವು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಕೆರೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಭೂಮಿಯ ಅಂತರಜಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ತಿಪ್ಪಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿ ಅಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳ ನೀರನ್ನು ಜಲಮಂಡಳಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಕೆರೆಗಳ ನೀರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇವಲ ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆರೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾದೀತು.