ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಶೇ.43 ಮಳೆ ಕೊರತೆ - ಕೆರೆಗಳು ಬರಿದು, ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಾದಿದೆಯಾ ಅಪಾಯ?!

ಬೆಂಗಳೂರು ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಯಾನನಗರಿ, ಐಟಿ ನಗರಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕೆರೆಗಳ ನಗರಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಆದರೆ 2026ರ ಮುಂಗಾರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪಾಲಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಶೇ.43ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಾಗಿರುವುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ನಗರದ ಹಲವು ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮೇಲೂ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು | Photo Credit: ChatGPT
ಬೆಂಗಳೂರು ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು | Photo Credit: ChatGPT

ಜೂನ್ 1ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು 549 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆ ದಾಖಲಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಕೇವಲ 313 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 236 ಮಿ.ಮೀ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಸುರಿದಿದೆ. ಜೂನ್, ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲೂ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾದರೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಅದು ಸಾಕಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದೇಕೆ?

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳು ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯ ಅಥವಾ ಮನರಂಜನೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಮಳೆನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಲ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ನಾಗವಾರ ಕೆರೆ, ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕೆರೆ, ಹಲಸೂರು ಕೆರೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಹಲವು ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಕೊಳಚೆ ನೀರು ಹರಿಯದಂತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಕೆರೆಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆನೀರು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಕೆರೆಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವೂ ಕುಸಿಯುವುದು ಸಹಜ. ಈ ವರ್ಷ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಹಲವು ಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿಲ್ಲ.

ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅನೇಕ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಗಳು ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ ನೀರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ನೀರಿನ ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಇದೆ.

ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೂ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.

ಇದು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿರದೆ, ನೀರಿನ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ನೀರು ಸಿಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ದರ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ವರದಿಯಲ್ಲೂ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ದರದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಬಿಸಿ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಳೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 2026ರ ನೈರುತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯವು 1971ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ವರ್ಷವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಶೇ.35ರಷ್ಟಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಗಸ್ಟ್ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೂಡ ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಕಂಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.

ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಕೃಷಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಜಲಾಶಯಗಳ ಒಳಹರಿವು, ಕೆರೆಗಳ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರೀಕ್ಷೆ

ಮುಂಗಾರು ಕೈಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿಗರು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಜನರ ಗಮನ ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆಯತ್ತ ನೆಟ್ಟಿದೆ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸವಾಲಾಗಬಹುದು.

ಆದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಕವಿದ ವಾತಾವರಣ ಹಾಗೂ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಮಳೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೇ ಈಗ ಪ್ರಮುಖ

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಮಳೆ ನೀರು ಕೊಯ್ಲು, ಕೆರೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಕೊಳಚೆ ನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ, ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ನೀರಿನ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಮನೆಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಿತ ಬಳಕೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಶೇ.43ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ತಕ್ಷಣವೇ ದೊಡ್ಡ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಾಗಿ ಗೋಚರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡ ಮುಂದಿನ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಗರಾಡಳಿತಗಳು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಾಗರಿಕರೂ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.