ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಶುರುವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಅಲಂಕಾರ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ತಯಾರಿ ಜೋರಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ನವರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸುವ ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ರಾಜ-ರಾಣಿ ಗೊಂಬೆಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪುಟ್ಟ ಮಾದರಿಗಳಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದು.
ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಮನೆಯ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬದವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ. ಈ ಬಾರಿ ದಸರಾಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡದೆಯೇ ಸುಂದರವಾದ ಬೊಂಬೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿವೆ ಏಳು ಸರಳ ಐಡಿಯಾಗಳು.
1. ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ
ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೇ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದು. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗೊಂಬೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮೂರು, ಐದು, ಏಳು ಅಥವಾ ಒಂಬತ್ತು ಹಂತಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮರದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಲಗೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದು.
ಮೇಲಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು, ಮಧ್ಯದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ-ರಾಣಿ ಗೊಂಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಬಹುದು. ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮನೆಗಳು, ಆಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದರೆ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಗೊಂಬೆಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಜೋಡಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಗೊಂಬೆಗಳು ಬೀಳದಂತೆ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಸರಿಯಾದ ಅಂತರವಿರಲಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಅವರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಳೆದು ಬೀಳಿಸಲಾಗದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
2. ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ
ನವರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೊಂಬೆ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಈ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು. ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಸಣ್ಣ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಸುತ್ತ ಅತಿಯಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತುಂಬಬೇಡಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂರ್ತಿಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಜೋಡಿಸಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳ ತುಂಡುಗಳು ಅಥವಾ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಹೊಸ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಖರ್ಚೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ
ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡವರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಪುಟ್ಟ ಮನೆಗಳು, ರೈತರು, ಎತ್ತುಗಳು, ಹಸುಗಳು, ಹೊಲಗಳು, ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು.
ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಕಾಗದವನ್ನು ಹೊಲದಂತೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಅದರ ಸುತ್ತ ಸಣ್ಣ ಮನೆಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಖರ್ಚು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ಕೃಷಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
4. ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ
ಗೊಂಬೆ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬದ ಕಳೆ ನೀಡಲು ದುಬಾರಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳ ತುಂಡುಗಳು, ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹರಡಿ, ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದರೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಚೆಂಡುಹೂವು ಮತ್ತು ಇತರ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಕೃತಕ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವೂ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಗೊಂಬೆಗಳ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಚೆಂದ ಬರುತ್ತದೆ.
5. ರಂಗೋಲಿ ಮತ್ತು ದೀಪಗಳಿಂದ ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ
ಗೊಂಬೆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮುಂದೆ ಸಣ್ಣ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಮನೆಯ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣದ ರಂಗೋಲಿ ಪುಡಿ, ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ಹೂವಿನ ದಳಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸರಳ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ಗೊಂಬೆಗಳ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ರಂಗೋಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸೌಂದರ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ರಂಗೋಲಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ದೀಪಗಳನ್ನು ಇಡಬಹುದು. ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ, ತಂತಿಗಳು ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ತಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಜವಾದ ಎಣ್ಣೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬಟ್ಟೆ, ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಒಣ ಹೂವುಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡಿ. ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಲೇ ಸುಂದರ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಬಹುದು.
6. ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬದ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ
ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬವು ಕುಟುಂಬದವರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ. ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು, ಬಣ್ಣದ ಕಾಗದದಿಂದ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗೊಂಬೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಗಳು, ನವರಾತ್ರಿಯ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿ. ಅವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ಮನೆಗಳು, ಮರಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಗದದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ ನೀಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಚೂಪಾದ ವಸ್ತುಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಡೆಯುವ ಗೊಂಬೆಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು.
7. ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸಿ
ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೊಸ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಬಳಸಿದ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಆಟಿಕೆಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಹಳೆಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಅಥವಾ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಲಗೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದು.
ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ದೀಪಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೂ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಒಂದೊಂದು ಹೊಸ ವಿಷಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬಹುದು.
ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬ
ದಸರಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬವು ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನದ ಮಾದರಿಗಳು, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಮನೆಯನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಬದಲು ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.
ಕುಟುಂಬದವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಮನೆಗೆ ಬರುವ ಅತಿಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸರಳವಾದ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಈ ಬಾರಿಯ ದಸರಾ ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿಸಬಹುದು.
